Elastyczne zbiorniki na wodę staną się obowiązkowym elementem w każdej gminie. Nowa ustawa ma zwiększyć odporność kraju na susze, pożary i kryzysy humanitarne. Rozwiązanie, stosowane od lat przez NATO i w akcjach humanitarnych, pozwoli Polsce skuteczniej chronić mieszkańców i zasoby wodne.
Nowe przepisy dotyczące ochrony ludności cywilnej wprowadzają obowiązek posiadania przez samorządy elastycznych zbiorników na wodę. Ta innowacja ma kluczowe znaczenie dla zwiększenia odporności kraju na różnorodne zagrożenia, takie jak susze, pożary, a nawet konflikty zbrojne. Celem jest zapewnienie dostępu do wody pitnej i przeciwpożarowej w sytuacjach kryzysowych, usprawniając tym samym logistykę i czas reakcji służb ratunkowych.
Obowiązkowe elastyczne zbiorniki w każdej gminie – co zmienia ustawa?
Zgodnie z nową ustawą, każda gmina będzie zobligowana do utrzymywania odpowiednich zasobów wody, które znajdą zastosowanie zarówno w sytuacjach awaryjnych, jak i w codziennej pracy służb ratowniczych. W praktyce oznacza to tworzenie lokalnych magazynów wody z wykorzystaniem mobilnych, elastycznych zbiorników. Przemysław Domagalski, prezes zarządu Exflo, podkreśla, że po raz pierwszy tego typu rozwiązania, oparte na tkaninach powlekanych, zostały wyraźnie wskazane w ustawie o ochronie ludności jako kluczowy element obrony cywilnej.
Mówi: Przemysław Domagalski, prezes zarządu, Exflo; źródło: Newseria
Elastyczne zbiorniki: mobilność, oszczędność i mniejszy ślad węglowy
Innowacyjność elastycznych zbiorników na wodę polega na ich prostocie transportu i składowania. Przemysław Domagalski wskazuje, że złożony zbiornik zajmuje minimalną powierzchnię, co redukuje zapotrzebowanie na rozbudowaną infrastrukturę magazynową. Ta cecha ułatwia szybkie tworzenie tymczasowych punktów zaopatrzenia wodnego, co jest szczególnie cenne podczas operacji ratunkowych, w tym wsparcia lotnictwa gaśniczego na lotniskach. Dzięki temu mobilne magazyny wody mogą stać się kluczowym składnikiem lokalnych strategii reagowania kryzysowego. Elastyczne zbiorniki oferują znaczące oszczędności ekonomiczne w porównaniu z tradycyjnymi rozwiązaniami, takimi jak zbiorniki stalowe, będąc nawet czterokrotnie tańsze w zakupie, transporcie i instalacji. Ich instalacja zajmuje zazwyczaj do 30 minut i nie wymaga prac budowlanych. Z punktu widzenia środowiskowego, wykorzystują mniej surowców i są łatwiejsze w transporcie, co redukuje ich ślad węglowy.
Elastyczny zbiornik na wodę w Saint-Cyr-sur-Menthon, Francja; autor: Chabe01, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons
Od NATO po Australię – jak świat wykorzystuje elastyczne zbiorniki na wodę
Wprowadzenie obowiązkowych elastycznych zbiorników w Polsce wpisuje się w globalny trend wykorzystania nowoczesnych technologii w zarządzaniu kryzysowym. Rozwiązania te mają swoje korzenie w zastosowaniach militarnych; NATO od dekad wykorzystuje elastyczne zbiorniki do przechowywania paliwa i wody, często wyposażone w systemy samo-uszczelniające i odporne na ostrzał. Testowano je w US Army jako sposób na redukcję strat zasobów w bazach operacyjnych, gdzie tradycyjne systemy generowały straty sięgające 30-70%. Japonia, kraj narażony na katastrofy naturalne, wypracowała zaawansowane systemy awaryjnego przechowywania wody, czego przykładem jest strategia Kobe po trzęsieniu ziemi w 1995 r. oraz sieć 213 awaryjnych stacji zaopatrzenia w Tokio. Australia, regularnie dotykana przez pożary buszu, rekomenduje niezależne źródła wody dla gospodarstw domowych, podkreślając, że ciągłość dostaw z sieci nie jest gwarantowana podczas pożarów.
W sektorze humanitarnym, organizacje takie jak UNICEF i UNHCR standardowo wykorzystują składane zbiorniki do dystrybucji wody w obozach dla uchodźców, zapewniając szybką reakcję i kontrolę jakości. W USA, Agencja Ochrony Środowiska (EPA) używała przenośnych zbiorników w systemie uzdatniania wody podczas huraganu Laura, dostarczając wodę ratownikom i lokalnym społecznościom. Również Niemcy rozwijają strategiczne systemy magazynowania wody w odpowiedzi na zmiany klimatyczne, a firmy takie jak Krampitz i FaltSilo oferują rozwiązania do zarządzania katastrofami. Współczesne zbiorniki wykorzystują zaawansowane materiały, jak termoplastyczny poliuretan (TPU) i wzmacniane tkaniny PVC, co zapewnia odporność na UV, ekstremalne temperatury i uszkodzenia mechaniczne.
Ćwiczenia Marines: podwieszenie pięciotonowego elastycznego zbiornika pod CH-53E Super Stallion; autor: Cpl. Michael Lockett, Public domain, via Wikimedia Commons
Polska na tle Europy: deficyt wody i rola elastycznych magazynów
Decyzja o wprowadzeniu obowiązku posiadania mobilnych magazynów wody jest bezpośrednią odpowiedzią na niestabilną sytuację hydrologiczną Polski. Nasz kraj należy do państw Unii Europejskiej z najmniejszymi zasobami wody słodkiej, ze średnią poniżej 1,6 tys. m³ na mieszkańca rocznie, podczas gdy ONZ określa granicę bezpieczeństwa na 1,7 tys. m³. Mobilne zbiorniki mają przeciwdziałać niedoborom wody w okresach susz, przerw w dostawach oraz w przypadku pożarów. Uzupełniają one działania prewencyjne prowadzone przez instytucje takie jak Wody Polskie, które w 2024 roku przeprowadziły 708 kontroli gospodarowania wodą i wydały 317 zaleceń pokontrolnych.
Poza zastosowaniami dla gmin i służb ratowniczych, elastyczne zbiorniki oferują potencjał również dla sektora przemysłowego, jako bufor wodny w razie awarii sieci, oraz dla indywidualnych gospodarstw domowych do gromadzenia wody. Przemysław Domagalski zwraca uwagę na ich kluczowe znaczenie w kryzysach humanitarnych i militarnych, gdzie mogą zapewniać dostawy wody pitnej dla ludności, szpitali polowych czy punktów ewakuacyjnych. Choć technologia ta nie jest jeszcze powszechnie znana wśród większości decydentów na poziomie gmin, eksperci podkreślają konieczność edukacji oraz regularnych ćwiczeń sztabów zarządzania kryzysowego i jednostek ratunkowo-gaśniczych z nowymi produktami. Opinie z ich użytkowania powinny być przekazywane producentom w celu dalszego udoskonalania konstrukcji.
Wprowadzenie elastycznych zbiorników na wodę w ramach nowej ustawy o ochronie ludności cywilnej stanowi strategiczny krok w kierunku zwiększenia bezpieczeństwa wodnego Polski. Jest to odpowiedź na rosnące wyzwania klimatyczne i geopolityczne, zapewniająca elastyczne i efektywne narzędzie do zarządzania zasobami wodnymi w obliczu kryzysu. Inwestycje w tego typu rozwiązania, czerpiące z globalnych doświadczeń, mogą znacząco podnieść zdolność kraju do szybkiej i skutecznej reakcji na wszelkie zagrożenia, a sukces ich implementacji zależeć będzie od właściwej edukacji i szkoleń.
Czytaj też:
Zamiast prądu – spaliny. Statki w portach nadal emitują, bo brakuje infrastruktury zasilania z lądu
Fotografia tytułowa: Ahmad Mohmmad, Unsplash