Globalne zużycie energii osiągnęło rekordowy poziom w 2024 roku, a emisje CO₂ nadal rosną. Nowy raport „2025 Statistical Review of World Energy” pokazuje wyzwania i bariery transformacji energetycznej.
Najnowsza, 74. edycja Raportu Statystycznego Światowej Energii (2025 Statistical Review of World Energy), opublikowana przez The Energy Institute we współpracy z Kearney i KPMG, przedstawia pierwsze kompleksowe spojrzenie na globalne dane energetyczne za rok 2024. Obraz, który wyłania się z raportu, jest złożony i pełen sprzeczności, stawiając nowe wyzwania dla firm i inwestorów działających w obszarze ESG.
Globalny rekord zapotrzebowania na energię i rosnąca elektryfikacja w 2024 roku
Rok 2024 przyniósł rekordowy, globalny wzrost zapotrzebowania na energię o 2%, osiągając nowy szczyt 592 EJ. Po raz pierwszy od 2006 roku, wszystkie główne źródła energii – węgiel, ropa, gaz, odnawialne źródła, hydroenergia i energia jądrowa – osiągnęły rekordowe poziomy konsumpcji. Co istotne, wzrost zapotrzebowania na energię elektryczną (4%) kontynuował przewyższanie ogólnego wzrostu popytu na energię, co jest wyraźnym wskaźnikiem, że „era elektryczności” nie tylko się wyłania, ale aktywnie kształtuje nowy globalny system energetyczny.
Rozwój odnawialnych źródeł energii nie wystarcza – paliwa kopalne nadal dominują w miksie energetycznym
Raport podkreśla imponujący wzrost energii wiatrowej i słonecznej, które łącznie wzrosły o 16%, umacniając swoją pozycję jako najszybciej rozwijające się obszary systemu energetycznego. Ich wzrost był prawie dziewięciokrotnie szybszy niż całkowity popyt na energię. Chiny odpowiadały za 57% nowych mocy, a energia słoneczna w tym kraju niemal podwoiła się w ciągu zaledwie dwóch lat.
Mimo tak dynamicznego rozwoju, odnawialne źródła energii dodają się do ogólnego miksu energetycznego, zamiast zastępować paliwa kopalne. Tempo wdrażania odnawialnych źródeł jest wciąż przewyższane przez ogólny wzrost popytu, z czego 60% zostało zaspokojone przez paliwa kopalne.
Czwarty rok z rzędu rekordowych emisji – paliwa kopalne nadal głównym źródłem energii
Wzrost odnawialnych źródeł energii nie był wystarczający, by zrównoważyć rosnący popyt w innych obszarach. Globalne zużycie paliw kopalnych wzrosło o nieco ponad 1% w 2024 roku. Konsekwencją tego jest wzrost globalnych emisji ekwiwalentu CO₂ z energii o 1%, co oznacza czwarty rok z rzędu z rekordowymi wynikami.
Jak zauważa Energy Institute, ta sytuacja podkreśla transformację charakteryzującą się tyleż dezorganizacją, co postępem. Istnieją strukturalne, ekonomiczne i geopolityczne bariery w osiągnięciu prawdziwie skoordynowanej globalnej transformacji energetycznej.
Geopolityka i nierówności regionalne w transformacji energetycznej – dane z raportu za 2024 rok
Dane z 2024 roku ukazują znaczące różnice regionalne:
• Popyt na ropę naftową w krajach OECD pozostał na niezmienionym poziomie, podczas gdy kraje spoza OECD, gdzie koncentruje się duża część wzrostu zapotrzebowania na energię, odnotowały wzrost o 1%. W tych regionach paliwa kopalne nadal odgrywają dominującą rolę.
• Chiński popyt na ropę naftową spadł o 1,2%, co może wskazywać na osiągnięcie szczytu w 2023 roku. Niemniej jednak, to Chiny, poprzez szybką ekspansję mocy odnawialnych i jednocześnie kontynuację polegania na węglu, gazie i ropie, napędzają globalne trendy energetyczne.
• Popyt Indii na węgiel wzrósł o 4%, dorównując teraz łącznemu zapotrzebowaniu krajów WNP, Ameryki Południowej i Środkowej, Ameryki Północnej i Europy.
• Europa stoi w obliczu „sprawdzenia rzeczywistości”, gdzie rosnące stopy procentowe i koszty łańcuchów dostaw spowalniają postępy w zakresie odnawialnych źródeł, podczas gdy Chiny i inne rynki wschodzące napędzają wzrost na dużą skalę.
Dr Romain Debarre z Kearney zauważa, że rok 2024 był kolejnym punktem zwrotnym dla globalnej energetyki, napędzanym rosnącymi napięciami geopolitycznymi. Bezpieczeństwo energetyczne, dostęp do zasobów i suwerenność technologiczna zyskują priorytet nad celami klimatycznymi.
Zrównoważony rozwój a transformacja energetyczna: raport wzywa do pilnego przejścia od obietnic do realnych działań
Raport jest „ogłuszającym sygnałem alarmowym”, wskazującym na rekordowo wysokie emisje GHG i rosnące temperatury w 2024 roku. Mimo że istnieją strategie, technologie i wiedza, należy przejść od obietnic do działania, na dużą skalę i z szybkością. Wizja COP28 potrojenia globalnych odnawialnych źródeł energii do 2030 roku napotyka na nierównomierny postęp.
Dla rządów, firm i inwestorów, wnioski są jasne:
• Konieczność adaptacji: Globalna transformacja energetyczna jest niejednolita i chaotyczna. Liderzy muszą patrzeć poza nagłówki i skupić się na praktycznych działaniach, regionalnych możliwościach oraz strategiach budowanych na odporności.
• Zarządzanie dylematem energetycznym: Wyzwaniem jest znalezienie równowagi między przystępnością cenową, bezpieczeństwem dostaw i dekarbonizacją – trzema filarami dylematu energetycznego.
• Pilność działania klimatycznego: Ciągły wzrost emisji i zużycia paliw kopalnych bezpośrednio podważa cele klimatyczne. Firmy o silnych zobowiązaniach ESG muszą odgrywać kluczową rolę w przyspieszaniu rzeczywistych zmian, zwłaszcza w obliczu rosnącej roli bezpieczeństwa energetycznego.
Wafa Jafri z KPMG podkreśla, że potrzebujemy zintegrowanego, bezpiecznego i skoncentrowanego na ludziach podejścia do transformacji energetycznej. Rok 2024 to przypomnienie, że choć odnawialne źródła energii skalują się szybciej niż kiedykolwiek, globalny popyt rośnie jeszcze szybciej, a transformacja wymaga koordynacji, której obecnie brakuje.
Link do strony z raportem znajduje się tutaj.
Czytaj też:
Microsoft i Sublime Systems łączą siły. Dobra informacja dla rynku niskoemisyjnego cementu
Fotografia: Andy Shell, AdobePhotostock