VSME to nowy, dobrowolny standard raportowania zrównoważonego rozwoju dla MŚP w UE. Ma uprościć komunikację z bankami i dużymi firmami oraz zwiększyć dostęp do zielonego finansowania. Sprawdź, jakie są jego moduły i kto może z niego skorzystać.
Komisja Europejska ogłosiła (30 lipca 2025r.) przyjęcie zalecenia dotyczącego dobrowolnego standardu raportowania w zakresie zrównoważonego rozwoju dla małych i średnich przedsiębiorstw (MŚP). Standard ten, znany jako VSME (Voluntary Standard for SMEs), ma na celu ułatwienie mikro, małym i średnim firmom, które nie są objęte obowiązkami wynikającymi z Dyrektywy w sprawie sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju przedsiębiorstw (CSRD), reagowania na konkretne żądania informacji dotyczących zrównoważonego rozwoju ze strony dużych instytucji finansowych i przedsiębiorstw. Komisja zachęca duże firmy i instytucje finansowe, aby swoje zapytania o dane dotyczące zrównoważonego rozwoju od MŚP opierały w jak największym stopniu na tym dobrowolnym standardzie. MŚP mogą również dobrowolnie korzystać z VSME, aby poprawić swój dostęp do zrównoważonego finansowania oraz lepiej monitorować własne wyniki w zakresie zrównoważonego rozwoju, co zwiększy ich odporność i konkurencyjność.
Kontekst zmian: Pakiet uproszczeń Omnibus I
Przyjęcie standardu VSME jest ściśle powiązane z pakietem uproszczeń Omnibus I, który Komisja przyjęła 26 lutego 2025 roku. W ramach tego pakietu zaproponowano ograniczenie liczby podmiotów podlegających obowiązkowym wymogom sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju wynikającym z CSRD, do firm zatrudniających ponad 1000 pracowników. Oznacza to, że około 80% firm zostanie wyłączonych z obowiązkowych wymogów sprawozdawczych. Dla firm zatrudniających do 1000 pracowników Komisja proponuje przyjęcie dobrowolnego standardu sprawozdawczości w drodze aktu delegowanego, który będzie bazował na standardzie VSME opracowanym przez EFRAG i zatwierdzonym dziś zaleceniem Komisji. Propozycja Omnibus I wzmacnia również tzw. „ograniczenie łańcucha wartości” (value-chain cap), które ma chronić MŚP przed nadmiernymi żądaniami informacji. Zgodnie z tym mechanizmem, firmy objęte CSRD będą miały zakaz żądania od innych firm w swoim łańcuchu wartości informacji wykraczających poza limit określony przez wspomniany dobrowolny standard raportowania.
Czym jest standard VSME i jego cele?
Standard VSME został opracowany przez EFRAG (European Financial Reporting Advisory Group), techniczny organ doradczy Komisji w zakresie sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju. Proces jego tworzenia był rygorystyczny i obejmował konsultacje publiczne oraz testy terenowe przeprowadzone przez same MŚP. Przedsiębiorstwa i użytkownicy zgłaszanych informacji wyrazili poparcie dla VSME jako uproszczonego narzędzia raportowania, które stanowi wiarygodne zastępstwo dla znacznej części zapytań o informacje, często wysyłanych przez banki i duże przedsiębiorstwa do MŚP w ich łańcuchach wartości. EFRAG dostarczył standard VSME Komisji w grudniu 2024 roku. Kluczowe cele standardu VSME, według EFRAG, to: umożliwienie MŚP spełniania żądań danych od dużych firm, dostarczanie informacji bankom i inwestorom w celu poprawy dostępu do finansowania, pomoc MŚP w lepszym zarządzaniu własnymi kwestiami zrównoważonego rozwoju oraz przyczynianie się do bardziej zrównoważonej i inkluzywnej gospodarki. Standard VSME składa się z dwóch modułów: „Podstawowego” (Basic), obejmującego 11 ujawnień kluczowych wskaźników zrównoważonego rozwoju, najczęściej wymaganych przez partnerów w łańcuchu wartości (np. emisje zakresu 1 i 2, informacje antykorupcyjne), oraz „Kompleksowego” (Comprehensive), składającego się z 9 dodatkowych ujawnień, często wymaganych przez banki, inwestorów i partnerów w łańcuchu wartości (np. cele redukcji emisji gazów cieplarnianych i plany transformacji).
Co dalej? Planowane wdrożenia i wsparcie dla firm w ramach VSME
Obecne zalecenie w sprawie standardu VSME jest rozwiązaniem przejściowym, mającym zaspokoić potrzeby rynku do czasu formalnego przyjęcia aktu delegowanego dotyczącego dobrowolnego standardu. Chociaż dzisiejsze zalecenie będzie podstawą dla przyszłego standardu, Komisja nie wyklucza możliwości wprowadzenia pewnych zmian, które będą zależeć od ostatecznego porozumienia współprawodawców w sprawie nowego zakresu stosowania wymogów sprawozdawczości zrównoważonego rozwoju oraz od rewizji pierwszego zestawu europejskich standardów sprawozdawczości w zakresie zrównoważonego rozwoju (ESRS). Proces przyjęcia aktu delegowanego będzie obejmował konsultacje z państwami członkowskimi i organami UE, a także okres publicznych konsultacji „Have Your Say”, co pozwoli wszystkim zainteresowanym stronom wyrazić swoje opinie. Dla MŚP zainteresowanych dobrowolnym raportowaniem zgodnie z zaleceniem VSME dostępne są dodatkowe materiały wspierające. EFRAG stworzył Ekosystem VSME, który zrzesza różne zainteresowane strony z sektora MŚP i finansowego w celu omówienia wdrażania standardu. Na stronie internetowej EFRAG firmy znajdą filmy edukacyjne w różnych językach, cyfrowy szablon XBRL oraz linki do zewnętrznych wskazówek i materiałów metodologicznych.
Czytaj też:
Taksonomia UE. Zrozumienie zmian i uproszczeń dla zrównoważonego biznesu
Fotografia: ALEXANDRE LALLEMAND, Unsplash