Barclays ogłasza rezygnację z członkostwa w Net Zero Banking Alliance. Czy to początek końca globalnych sojuszy klimatycznych w sektorze bankowym? W artykule przedstawiamy kulisy tej decyzji i jej szersze znaczenie dla przyszłości finansowania zrównoważonego rozwoju.
Barclays ogłosił 1 sierpnia 2025 roku swoją decyzję o wycofaniu się z Net Zero Banking Alliance (NZBA). Jest to najnowszy przypadek opuszczenia sojuszu, co wpisuje się w szerszy trend, który obserwuje się w sektorze bankowym. Barclays uzasadnił swoje odejście stwierdzeniem, że wraz z wycofaniem się większości globalnych banków, organizacja nie posiada już wystarczającego potencjału członków, aby wspierać transformację. Bank podkreślił jednak swoje niezmienione zaangażowanie w osiągnięcie zerowej emisji netto do 2050 roku, a także w mobilizację 1 biliona dolarów na finansowanie zrównoważonego rozwoju i transformacji. Dodatkowo, Barclays wskazał, że działalność związana ze zrównoważonym rozwojem i transformacją stanowi dla niego istotną szansę komercyjną, generując w 2024 roku około pół miliarda funtów przychodów.
Masowe wycofania banków z NZBA. Co kryje się za falą rezygnacji?
Net Zero Banking Alliance, założona 21 kwietnia 2021 roku pod auspicjami Inicjatywy Finansowej Programu Narodów Zjednoczonych ds. Środowiska (UNEP FI), miała na celu zjednoczenie banków w dążeniu do dostosowania ich działalności kredytowej, inwestycyjnej i kapitałowej do celów zerowej emisji gazów cieplarnianych netto do 2050 roku. Początkowo sojusz zgromadził 43 wiodące instytucje finansowe, rozszerzając się do 141 członków z 44 krajów, reprezentujących niemal połowę globalnych aktywów bankowych.
Początek 2025 roku przyniósł masowe odejścia największych amerykańskich banków, takich jak CitiGroup, Goldman Sachs, Wells Fargo, Bank of America, Morgan Stanley i JP Morgan Chase, które opuściły NZBA w grudniu 2024 i styczniu 2025 roku. Następnie, HSBC, jeden z członków założycieli, jako pierwszy bank z siedzibą w Wielkiej Brytanii, ogłosił swoje wycofanie się z sojuszu w lipcu 2025 roku. Po nim nastąpiło Barclays.
Dlaczego banki opuszczają Net Zero Banking Alliance? Główne przyczyny
Chociaż organizacje nie podały konkretnych przyczyn swoich odejść, ich decyzje zbiegły się w czasie z wyborami i inauguracją Donalda Trumpa na 47. prezydenta USA, który publicznie popiera inwestycje w ropę i gaz oraz nazywa zmiany klimatyczne „oszustwem”. Ten anty-zielony nacisk ze strony polityków Partii Republikańskiej wywarł presję na amerykańskie banki, które były oskarżane o zmowę w celu niesprawiedliwego karania producentów paliw kopalnych poprzez członkostwo w grupach takich jak NZBA.
Co więcej, same warunki członkostwa w NZBA uległy złagodzeniu. Sojusz formalnie zrezygnował z wymogu, aby członkowie dostosowywali się do limitu ocieplenia o 1,5°C i celu zerowej emisji netto do 2050 roku. Zamiast tego, banki są obecnie zachęcane do dążenia do szerszego celu utrzymania globalnego wzrostu temperatury „znacznie poniżej 2°C, dążąc do 1,5°C”. Zobowiązania te przekształcono z obowiązkowych wymagań w niewiążące zalecenia dotyczące najlepszych praktyk.
HSBC, uzasadniając swoje odejście, stwierdził, że NZBA odegrała rolę w rozwijaniu ram regulacyjnych, ale podstawy są już ugruntowane, a bank przygotowuje się do aktualizacji własnego planu transformacji. HSBC wcześniej, w lutym, zrezygnował z celu redukcji emisji na 2030 rok, powołując się na powolny postęp w realnej gospodarce i zapowiedział większe poleganie na kompensacji emisji. Decyzje te spotkały się z krytyką ze strony dyrektora generalnego Standard Chartered, Billa Wintersa, który potępił banki wycofujące się z zobowiązań klimatycznych, oraz organizacji ShareAction, która nazwała decyzję Barclaysa „niewiarygodnie rozczarowującą” i „krokiem w złym kierunku”.
Co oznaczają odejścia z NZBA dla globalnej polityki klimatycznej?
Odejścia kluczowych banków, w tym Barclaysa, z Net Zero Banking Alliance, wraz ze złagodzeniem wymagań samego sojuszu, wskazują na rosnące wyzwania w globalnych wysiłkach na rzecz koordynacji działań klimatycznych w sektorze finansowym. Chociaż niektóre banki deklarują dalsze zaangażowanie w cele net zero, wyniki badań sugerują, że dobrowolne zobowiązania, przynajmniej na obecnym etapie, mogą nie przekładać się na znaczące zmiany w praktykach kredytowych i emisjach finansowanych. Pomimo tych odejść, NZBA nadal reprezentuje znaczną część globalnych aktywów bankowych, ale pozostaje pytanie, czy samoregulacja i dobrowolne inicjatywy będą wystarczające, aby sprostać ambitnym celom klimatycznym.
Czytaj też:
TOP 500 najbardziej zrównoważonych firm świata 2025 według TIME i Statista
Fotografia: Barclays