Danske Bank radykalnie ogranicza liczbę spółek paliw kopalnych w portfelu inwestycyjnym, jednocześnie inwestując w te, które aktywnie dążą do neutralności klimatycznej. To selektywne podejście kontrastuje z globalnym trendem wycofywania się z klimatycznych zobowiązań.
Danske Bank wdrożył nową metodologię inwestycyjną w paliwa kopalne w swoich produktach inwestycyjnych Danske Invest i Danica. Proces ten, zapowiedziany w lutym 2024 roku i ukończony do sierpnia 2025 roku, ma na celu skoncentrowanie inwestycji na firmach, które aktywnie dążą do przejścia na neutralność klimatyczną. Decyzja ta, idąca pod prąd obserwowanych globalnie trendów w sektorze bankowym, podkreśla ewolucję w podejściu do odpowiedzialnego inwestowania.
Radykalne ograniczenie inwestycji – z 2000 do 270 firm w sektorze paliw kopalnych
Nowa strategia Danske Bank drastycznie zmieniła uniwersum inwestycyjne banku w sektorze paliw kopalnych. Liczba firm, w które Danske Bank może inwestować, spadła z około 2000 w 2024 roku do zaledwie 270 w 2025 roku, co stanowi redukcję o 86,5%. Mimo to, ogólna ekspozycja banku na spółki paliw kopalnych pozostała względnie niezmieniona, ponieważ zwiększono inwestycje w wybrane firmy. Celem jest wspieranie tych przedsiębiorstw, które aktywnie przystosowują swoje działania do przyszłych wyzwań i potrzeb związanych z transformacją energetyczną. Erik Eliasson, dyrektor ds. odpowiedzialnych inwestycji w Danske Bank, stwierdził, że to podejście jest zgodne z preferencjami większości klientów i zobowiązaniem banku do dostarczania konkurencyjnych zwrotów w sposób odpowiedzialny.
Ocena spółek paliw kopalnych odbywa się za pomocą modelu Net-Zero Pathway Framework, który opiera się na danych i metodologii opracowanej przez niezależną inicjatywę Transition Pathway Initiative (TPI) oraz na celach klimatycznych samych firm. TPI to globalna inicjatywa, która ocenia, jak firmy zarządzają ryzykami i możliwościami związanymi z przejściem na niskoemisyjną gospodarkę. Model ten ocenia firmy w dwóch kluczowych wymiarach: jakości zarządzania (sposób zarządzania emisjami, ryzykami i możliwościami związanymi z przejściem na gospodarkę niskoemisyjną) oraz wyników węglowych (zgodność celów redukcji emisji z celami Porozumienia Paryskiego). Na podstawie tej oceny firmy są klasyfikowane jako „dążące” (Aligning), „zobowiązane” (Committed) lub „niezgodne” (Not aligned), przy czym te ostatnie są wykluczane z inwestycji. Thomas Otbo, CIO w Danske Bank Asset Management, zaznaczył, że bank będzie kontynuował inwestycje w sektor paliw kopalnych, aby odzwierciedlać globalną gospodarkę i podaż energii, ale będzie bardziej selektywny.
Danske Bank kontra globalny trend wycofywania się z klimatycznych zobowiązań
Decyzja Danske Bank o radykalnym ograniczeniu inwestycji w spółki paliw kopalnych stanowi interesujący kontrast na tle globalnych trendów w sektorze finansowym. Według raportu „Banking on Climate Chaos 2025„, 65 największych banków na świecie zwiększyło finansowanie paliw kopalnych o 162,5 miliarda dolarów w 2024 roku, odwracając wcześniejszy trend spadkowy.
Co więcej, w ostatnim czasie obserwuje się masowe wycofywanie banków z Net Zero Banking Alliance (NZBA), sojuszu założonego pod auspicjami Inicjatywy Finansowej Programu Narodów Zjednoczonych ds. Środowiska (UNEP FI), mającego na celu dostosowanie działalności kredytowej i inwestycyjnej do celów zerowej emisji netto. W grudniu 2024 i styczniu 2025 roku NZBA opuściły największe amerykańskie banki, w tym CitiGroup, Goldman Sachs, Wells Fargo, Bank of America, Morgan Stanley i JP Morgan Chase. Następnie, w lipcu 2025 roku, sojusz opuścił HSBC, a 1 sierpnia 2025 roku Barclays, który uzasadnił swoją decyzję brakiem wystarczającego potencjału członków do wspierania transformacji po odejściu większości globalnych banków. Jak informował ESGimpulse.com, również szwajcarski gigant UBS ogłosił swoje wycofanie się 7 sierpnia 2025 roku, twierdząc, że rozwinął własne wewnętrzne zdolności i nie potrzebuje już ram oferowanych przez NZBA.
Główne przyczyny tych odejść obejmują presję polityczną, zwłaszcza ze strony polityków Partii Republikańskiej w USA, którzy oskarżali banki o zmowę przeciwko producentom paliw kopalnych. Ponadto, samo NZBA złagodziło swoje zasady członkostwa, zmieniając obowiązkowe wymogi dostosowania się do celu 1,5°C na niewiążące zalecenia, co również mogło wpłynąć na decyzje banków. Mimo wyjścia z sojuszu, banki takie jak Barclays i UBS deklarują dalsze zaangażowanie w cele net-zero, choć ich decyzje budzą pytania o skuteczność dobrowolnych inicjatyw w osiąganiu ambitnych celów klimatycznych.
W tym kontekście, Danske Bank nowa metodologia inwestycyjna wyróżnia się jako przykład aktywnego i selektywnego podejścia do dezinwestycji, zamiast całkowitego wycofania się lub rozluźnienia zobowiązań. Chociaż Danske Bank jest członkiem Net Zero Asset Managers Initiative, a nie Net Zero Banking Alliance, jego działania kontrastują z szerszym trendem, gdzie niektórzy globalni gracze wycofują się z sojuszy lub zwiększają finansowanie paliw kopalnych.
Czy podejście Danske Bank stanie się nowym standardem w zrównoważonych finansach?
Decyzja Danske Bank może sygnalizować początek szerszej zmiany w podejściu europejskich banków do inwestycji w paliwa kopalne, szczególnie w obliczu rosnącej presji regulacyjnej i zmieniających się preferencji klientów. Nowa metodologia wpisuje się w europejskie regulacje zrównoważonych finansów, takie jak Corporate Sustainability Reporting Directive (CSRD) i Sustainable Finance Disclosure Regulation (SFDR), które od listopada 2024 roku wprowadzają rygorystyczne kryteria dla nazw funduszy i inwestycji w paliwa kopalne.
Podejście Danske Bank, łączące selektywną dezinwestycję z aktywnym dialogiem z firmami (bank zobowiązał się do rozmów z ponad 380 spółkami do końca 2025 roku, w tym ze 100 największymi emitentami CO2 w swoich portfelach), pokazuje ewolucję od prostych wykluczeń sektorowych w kierunku bardziej zaawansowanej analizy planów transformacyjnych. Około 85% wszystkich zarządzanych aktywów banku podlega teraz kryteriom oceny paliw kopalnych, co czyni z tego jedną z najbardziej kompleksowych polityk dezinwestycji w sektorze. To podejście może stać się nowym standardem w odpowiedzialnym inwestowaniu, skupiającym się na wspieraniu realnej transformacji gospodarki.
Czytaj też:
Fotografia: Danske Bank