Komisja Europejska przeznaczyła blisko 1 miliard euro na rozwój odnawialnego wodoru. Środki trafią do 15 projektów, które mają przyspieszyć dekarbonizację i uniezależnić Europę od paliw kopalnych.
Komisja Europejska ogłosiła przyznanie blisko 1 miliarda euro (dokładnie 992 milionów euro) z Funduszu Innowacji, zasilanego z europejskiego systemu handlu uprawnieniami do emisji (ETS), na wsparcie 15 projektów produkcji odnawialnego wodoru w krajach Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG). Ta znacząca inwestycja, wyłoniona w ramach drugiej aukcji Europejskiego Banku Wodoru (EHB), ma na celu przyspieszenie dekarbonizacji kluczowych sektorów i zwiększenie niezależności energetycznej UE.
Wybrane projekty zlokalizowane są w pięciu krajach EOG. Oczekuje się, że w ciągu dziesięciu lat wyprodukują one prawie 2,2 miliona ton odnawialnego wodoru, co ma zapobiec emisji ponad 15 milionów ton CO₂. Wodór ten znajdzie zastosowanie w sektorach takich jak transport, przemysł chemiczny oraz produkcja metanolu i amoniaku.
Środki zostały przyznane zwycięskim oferentom w ramach aukcji EHB, a subsydia mają pomóc zniwelować różnicę cenową między kosztami produkcji a ceną rynkową i przyspieszyć wdrożenie czystszych paliw. Rozwój odnawialnego wodoru ma kluczowe znaczenie dla zastąpienia gazu ziemnego, węgla i ropy w sektorach trudnych do dekarbonizacji. Zwiększenie produkcji odnawialnego wodoru ma zmniejszyć użycie paliw kopalnych w Europie, zwiększyć niezależność energetyczną UE oraz pozytywnie wpłynąć na bezpieczeństwo, miejsca pracy i dekarbonizację europejskiego przemysłu.
Spośród wybranych projektów, 12 otrzyma stałe wsparcie premiowe w wysokości od 0,20 do 0,60 euro za kilogram. Po raz pierwszy aukcja przewidziała oddzielny budżet dla producentów wodoru z odbiorcami w sektorze morskim. Wybrano trzy takie oferty, które otrzymają łącznie 96,7 miliona euro dotacji, wymagając wsparcia w wysokości od 0,45 do 1,88 euro za kilogram. Subsydia dla poszczególnych 15 projektów wahają się od 8 do 246 milionów euro na okres do 10 lat.
Inicjatywa spotkała się z pozytywnym przyjęciem. Teresa Ribera, wiceprzewodnicząca wykonawcza ds. czystej, sprawiedliwej i konkurencyjnej transformacji, stwierdziła:
Druga aukcja w ramach Europejskiego Banku Wodoru potwierdza nasze zaangażowanie w budowę solidnego rynku odnawialnego wodoru w Europie — rynku kluczowego dla osiągnięcia neutralności klimatycznej w sposób opłacalny i konkurencyjny. Zwiększamy niezależność energetyczną UE, co ma pozytywny wpływ na bezpieczeństwo i miejsca pracy. Silna reakcja na aukcję wyraźnie odzwierciedla witalność i rosnące zaufanie do rodzącego się europejskiego przemysłu odnawialnego wodoru.
Wopke Hoekstra, komisarz ds. klimatu, zerowej emisji netto i czystego wzrostu, dodał:
Zwiększamy konkurencyjność czystego wodoru w Europie. Jesteśmy teraz w stanie wesprzeć więcej projektów i po bardzo konkurencyjnych cenach. Serdecznie witam również wspólne wysiłki Hiszpanii, Austrii i Litwy, których udział w ramach programu Aukcji-jako-Usługi pokazuje wspólne zaangażowanie w zwiększanie produkcji wodoru w całej Unii.
Warto zauważyć, że Hiszpania, Litwa i Austria przeznaczają równolegle do 836 milionów euro z krajowych funduszy na projekty w swoich krajach w ramach funkcji „Auctions-as-a-Service”. Umożliwia to państwom członkowskim finansowanie kwalifikujących się projektów na ich terytorium, które spełniają kryteria aukcji, ale nie mogły zostać sfinansowane z Funduszu Innowacji z powodu ograniczeń budżetowych.
Następnym krokiem dla wybranych projektów będzie przygotowanie umów o dotację z Europejską Agencją Wykonawczą ds. Klimatu, Infrastruktury i Środowiska (CINEA). Podpisanie umów przewiduje się na wrzesień/październik 2025 roku. Projekty muszą osiągnąć zamknięcie finansowe w ciągu maksymalnie dwóch i pół roku od podpisania umowy i rozpocząć produkcję odnawialnego wodoru w ciągu 5 lat. Będą otrzymywać stałe wsparcie premiowe przez okres do dziesięciu lat za certyfikowaną i zweryfikowaną produkcję odnawialnego wodoru. Planowana jest trzecia aukcja Europejskiego Banku Wodoru na koniec 2025 roku z budżetem do 1 miliarda euro. Wkrótce ma zostać uruchomiony Mechanizm Wodorowy w ramach EHB, platforma online łącząca kupujących i sprzedających, która umożliwi uczestnikom rynku wymianę informacji i znajdowanie potencjalnych partnerów handlowych.
Europejski Bank Wodoru (EHB) ułatwia produkcję krajową i import odnawialnego wodoru, który kwalifikuje się jako Odnawialne Paliwo Pochodzenia Niebiologicznego (RFNBO), czyli jest generowany przy użyciu odnawialnej energii elektrycznej i spełnia unijne kryteria zrównoważonego rozwoju. Wspiera unijny cel wyprodukowania 10 milionów ton krajowego odnawialnego wodoru do 2030 roku, zgodnie z planem REPowerEU. Fundusz Innowacji dysponuje szacunkowym całkowitym budżetem w wysokości 40 miliardów euro z EU ETS na lata 2020-2030 i tworzy zachęty finansowe do inwestowania w technologie net-zero. W pierwszej aukcji w 2023 roku Fundusz Innowacji przyznał prawie 700 milionów euro na wsparcie 6 projektów.
Przyznane środki podkreślają unijne zaangażowanie w budowę silnego rynku odnawialnego wodoru, kluczowego dla osiągnięcia neutralności klimatycznej i zwiększenia konkurencyjności przemysłu europejskiego, jednocześnie zwiększając niezależność energetyczną UE.
Fotografia: Adobe Photostock