Trwa nabór na gminnych operatorów Czystego Powietrza

Od 7 marca 2025 r. gminy mogą zgłaszać się do Wojewódzkich Funduszy Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (WFOŚiGW) na pełnienie zadań operatorów w programie Czyste Powietrze. Gminy, które podejmą się roli operatora programu, za skuteczne wsparcie każdego beneficjenta najwyższego i podwyższonego poziomu dofinansowania dostaną dodatkowe 1700 zł.

Najważniejsze informacje

• • • Operator programu Czyste Powietrze zapewni pełne wsparcie dla uczestników programu – od momentu podjęcia decyzji o realizacji inwestycji, przez cały proces inwestycyjny, aż do zakończenia projektu i rozliczenia dotacji.
    • Dzięki przystąpieniu do programu operatorów, gmina zapewnia mieszkańcom możliwość pozyskania najwyższego wsparcia w programie oraz prefinansowania.
    • Nabór na gminnych operatorów prowadzony jest w trybie ciągłym, umowy będą zawierane etapowo.
    • Narodowy Fundusz Ochrony Środowiska i Gospodarki Wodnej (NFOŚiGW) na finansowanie operatorów przeznaczył na rok 2025 – ponad 40 mln zł.

  Jednym z priorytetów nowego programu Czyste Powietrze, który zapewnia dofinansowanie do termomodernizacji domów i wymiany pozaklasowych kotłów grzewczych, jest ukierunkowanie pomocy na osoby zagrożone ubóstwem energetycznym. To dla nich wprowadzamy system operatorów, którzy pomogą przejść przez cały proces pozyskiwania i rozliczania dotacji. Rola gmin jako operatorów jest kluczowa, bo to one są najbliżej mieszkańców i posiadają wiedzę, kto najbardziej potrzebuje tej pomocy – mogą zachęcić do skorzystania z dotacji, a jednocześnie chronić mieszkańców przed nieuczciwymi praktykami.

  Robert Gajda zastępca prezesa NFOŚiGW

  Operator programu Czyste Powietrze – po co i dla kogo?

  Gminy są ważnym partnerem w realizacji programu Czyste Powietrze – 85 % gmin w kraju zawarło z WFOŚiGW porozumienia dotyczące prowadzenia gminnych punktów konsultacyjno-informacyjnych (PKI). Gminy posiadają już duże doświadczenie w zakresie wsparcia mieszkańców przy korzystaniu z dofinansowania, a pełnienie roli operatora pozwoli na rozwinięcie pomocy, jaką obecnie oferują mieszkańcom.

  Wsparcie w roli operatora ma na celu pomoc szczególnie osobom starszym i ubogim, które mogą być narażone na nieuczciwych wykonawców i mają trudności z korzystaniem z technologii. Osoby zagrożone ubóstwem energetycznym mogą dostać do 100 % dofinansowania kosztów netto do termomodernizacji domu i wymiany pozaklasowego kotła, tzw. kopciucha.

  Pracownik gminy działający w imieniu operatora nie musi posiadać wykształcenia inżynierskiego ani kwalifikacji w zakresie audytów. Powinien dobrze znać program Czyste Powietrze oraz posiadać rozwinięte umiejętności komunikacyjne.

  Korzyści dla gmin z bycia operatorem Czystego Powietrza

  • zapewnienie mieszkańcom wsparcia w pozyskaniu dotacji na najwyższym i podwyższonym poziomie dofinansowania oraz przy prefinansowaniu
  • dodatkowe wynagrodzenie finansowe za skuteczne działania operatorskie
  • pakiet dedykowanych szkoleń
  • możliwość tworzenia wraz z NFOŚiGW i z WFOŚiGW systemu operatorów i ulepszanie go
  • wzmocnienie znaczenia gmin w programie
  • szybsze tempo wymiany nieefektywnych źródeł ciepła
  • większy wpływ na ochronę mieszkańców przed nieuczciwymi praktykami.

  Zadania operatorów

  Zadania operatorów podzielono na dwa etapy z odrębnym wynagrodzeniem za każdy etap. Po pierwszym etapie, do momentu podpisania umowy o dofinansowanie między beneficjentem a WFOŚiGW gmina otrzyma 500 zł, po realizacji drugiego etapu – 1200 zł. Gmina będzie wynagradzana za działalność operatorską w formie ryczałtu.

  W pierwszym etapie do zadań operatora będzie należeć:

  • • dotarcie do mieszkańców, którzy potrzebują wsparcia przy wymianie źródła ciepła i termomodernizacji domu;
    • zaprezentowanie możliwych rozwiązań w ramach programu Czyste Powietrze;
    • ocena poziomu dofinansowania możliwego do otrzymania przez danego mieszkańca;
    • wsparcie w wyborze audytora energetycznego i potencjalnych wykonawców, w tym przy podpisywaniu umów prefinansowania;
    • pomoc w wypełnieniu i złożeniu wniosku o dofinansowanie.

  W drugim etapie operator będzie odpowiedzialny za:

  • przekazanie i wyjaśnienie warunków umowy o dofinansowanie;
  • pomoc przy wyborze i podpisaniu umowy z wykonawcami;
  • pomoc we wnioskowaniu o zaliczkę
  • wsparcie w realizacji umowy, uzyskiwaniu finansowania i prefinansowania na kolejnych etapach;
  • pomoc w zbieraniu dokumentów niezbędnych do rozliczenia przedsięwzięcia;
  • informowanie o warunkach programu oraz obowiązku korzystania z Listy Zielonych Urządzeń i Materiałów (https://lista-zum.ios.edu.pl/);