Rynek OZE pod kontrolą – kolejne działania Prezesa UOKiK

Konsumenci coraz częściej poszukują rozwiązań, które obniżają rachunki za energię i jednocześnie ograniczają negatywne oddziaływanie na środowisko np. poprzez mniejszą emisję dwutlenku węgla. Tym samym, decydują się na montaż paneli fotowoltaicznych, pomp ciepła czy pieców elektrycznych. Nie zawsze jednak firmy oferujące te urządzenia działają zgodnie z prawem. Prezes UOKiK monitoruje praktyki przedsiębiorców na rynku OZE.

Rynek OZE pod kontrolą

Prezes UOKiK prowadzi obecnie 18 postępowań dotyczących pomp ciepła i instalacji OZE. Są to głównie postępowania wyjaśniające i dotyczą niedozwolonych postanowień wzorców umów, nierespektowania prawa do odstąpienia od umowy zawartej poza lokalem przedsiębiorstwa, nieprzekazywania istotnych informacji niezbędnych konsumentom do podjęcia decyzji o zakupie (w tym dotyczących gwarancji, przewidywanych efektów eksploatacji instalacji, wyników audytu), a także wprowadzania w błąd co do charakteru, zakresu i wartości dofinansowań.

Od początku 2024 r. Inspekcja Handlowa współpracuje z organami celnymi wydając opinie na temat spełniania przez importowane pompy ciepła wymagań formalnych obowiązujących na terenie UE. W I kwartale inspektorzy zrealizowali kontrole dotyczące pomp ciepła na granicy w ramach wspólnego projektu z Krajową Administracją Skarbową. Weryfikowane było oznakowanie i dokumentacja towarzysząca pompom. 94 % urządzeń nie spełniło wymagań formalnych i nie zostało dopuszczonych do obrotu.

W poprzednich latach Prezes UOKiK ukarał oferującą instalacje fotowoltaiczne firmę BO Energy (wcześniej FG Energy). W grudniu 2022 r. za nieuczciwe praktyki nałożył na nią 28 mln zł kary, a kilka miesięcy później za stosowanie niedozwolonych postanowień w umowach – 12,5 mln zł. Z kolei w kwietniu 2023 r. ukarana została spółka Asmanta Call Center zajmująca się telemarketingiem m.in. usług montażu instalacji fotowoltaicznych. Na spółkę oraz osoby nią zarządzające nałożono kary na łączną kwotę prawie 1,5 mln zł w związku z prowadzeniem telemarketingu bez uprzedniej zgody abonentów oraz wprowadzaniem w błąd w zakresie wysokości dofinansowania w ramach programu „Mój prąd”.

UOKIK radzi konsumentom

Dopasuj instalację OZE do swoich potrzeb i możliwości finansowych.

• Niewłaściwie dobrana pompa ciepła zainstalowana w słabo izolowanym budynku może nie dogrzać pomieszczeń lub być bardzo droga w eksploatacji.
• Porównaj oferty różnych dostawców.
• Nieuczciwi sprzedawcy mogą znacznie zawyżać ceny w stosunku do cen rynkowych.

Pamiętaj o zasadzie ograniczonego zaufania w relacjach z odwiedzającymi Cię przedstawicielami handlowymi.

• Ulotki imitujące zawiadomienia urzędowe? Zapewnienia o współpracy z organami administracji państwowej? Zawsze sprawdzaj wiarygodność informacji.

Sprawdź, czy umowa bądź oferta będąca jej częścią zawiera:

• • markę, model i moc wszystkich oferowanych komponentów instalacji,
  • zakres koniecznych prac instalacyjnych,
  • termin wykonania,
  • całkowitą cenę,
  • warunki gwarancji,
  • uprawnienie do odstąpienia od umowy w przypadku zawarcia jej poza lokalem przedsiębiorstwa (lub na odległość – przez telefon, Internet).

Jeśli podpisałeś umowę poza lokalem przedsiębiorstwa (np. w domu) – masz prawo w terminie 14 dni od zawarcia odstąpić od niej bez ponoszenia kosztów.

• Wizyta przedstawiciela nie była umówiona? Możesz odstąpić od umowy w ciągu 30 dni.
• Nie spiesz się z decyzją i zwracaj uwagę, co podpisujesz. Niektóre zapisy w umowach mogą ograniczać Twoje prawa.
• Żądanie rozpoczęcia wykonywania usługi przed upływem terminu na odstąpienie od umowy może wykluczyć możliwość odstąpienia od niej bez ponoszenia kosztów, nawet jeśli umowa została zawarta poza lokalem przedsiębiorstwa.

Przed zawarciem umowy na sprzedaż i montaż instalacji OZE:

• Powinieneś otrzymać niezbędną dokumentację techniczną charakteryzującą parametry pracy oferowanych urządzeń, np. ich efektywność energetyczną,
• Wymagaj od sprzedawcy przedstawienia wyników audytu przedmontażowego z rzetelną analizą efektywności pracy proponowanej instalacji po jej zamontowaniu u Ciebie w domu (np. średnioroczna przewidywana ilość generowanej energii elektrycznej przez instalację fotowoltaiczna lub wiatrową, średnioroczne zużycie energii elektrycznej przez pompę ciepła itp.).

Masz wątpliwości co do uczciwości zapisów proponowanej umowy lub problemy z jej realizacją?

• Możesz uzyskać bezpłatną pomoc u Rzecznika Konsumentów w swoim mieście lub powiecie.