Nowy raport OECD 2025 pokazuje, że 91% globalnej kapitalizacji ujawnia dane ESG, coraz częściej z zewnętrzną weryfikacją. Jednocześnie kapitał nadal płynie do firm wysokoemisyjnych, a inwestycje w zieloną transformację rosną zbyt wolno. Zobacz luki, trendy i rekomendacje dla biznesu.
Raport OECD Global Corporate Sustainability Report 2025 (Globalny Raport o Zrównoważonym Rozwoju Przedsiębiorstw 2025) przedstawia obraz ewolucji praktyk korporacyjnych, wskazując na rosnącą integrację kwestii środowiskowych i społecznych ze strategią i działalnością operacyjną firm. Zrównoważony rozwój przedsiębiorstw oznacza włączanie tych aspektów w decyzje zarządcze i ujawnianie ich, co sprzyja lepszemu zarządzaniu ryzykiem i stwarza nowe możliwości inwestorom. W skali globalnej, 91% spółek notowanych (mierzone kapitalizacją rynkową) ujawniło informacje dotyczące zrównoważonego rozwoju w 2024 roku, co stanowi wzrost w porównaniu do 86% w 2022 roku. Najwyższe wskaźniki ujawniania danych osiągnęły rynki w Europie (98%), Stanach Zjednoczonych (93%) oraz w rozwiniętym regionie Azji i Pacyfiku, z wyłączeniem Japonii i USA (94%). Pomimo wysokiego odsetka mierzonego kapitalizacją, bezwzględna liczba firm ujawniających takie informacje stanowi umiarkowaną część wszystkich spółek giełdowych (poniżej jednej trzeciej).
Więcej raportów, mniej pewności – tylko połowa firm zapewnia wiarygodną weryfikację danych ESG
Wzrost liczby ujawnień idzie w parze z zapotrzebowaniem na wiarygodność danych. W 2024 roku ponad 5000 spółek, co stanowi 81% kapitalizacji rynkowej wśród firm ujawniających informacje o zrównoważonym rozwoju, poddało swoje dane zewnętrznej weryfikacji. Dominującym poziomem weryfikacji jest nadal ograniczona pewność (limited assurance), stosowana przez 56% firm. Znacznie mniej przedsiębiorstw polega na racjonalnej pewności (reasonable assurance), która zapewnia wyższy stopień wiarygodności, co ma znaczenie dla porównywalności z audytem sprawozdań finansowych. Ponad połowę globalnych usług weryfikacyjnych świadczą audytorzy. W kontekście standardów sprawozdawczości, najczęściej wykorzystywane globalnie to Global Reporting Initiative (GRI) Standards (ponad 6500 firm), rekomendacje Task Force on Climate-Related Financial Disclosures (TCFD) (ponad 4800 firm) oraz SASB Standards (prawie 3500 firm). W sektorze energetycznym ujawnienie emisji Gazów Cieplarnianych (GHG) w zakresach Scope 1 i 2 (bezpośrednie i energetyczne) jest wysokie (90% kapitalizacji), ale w zakresie Scope 3 (łańcuchy wartości i wykorzystanie sprzedanych produktów) spada do 55%.
Kapitał nie podąża za zielonymi innowacjami – inwestorzy wciąż stawiają na firmy wysokoemisyjne
Z analizy OECD wynika, że inwestorzy instytucjonalni mają podobny poziom zaangażowania kapitałowego (ok. 36–37% udziałów) zarówno w 100 firmach generujących najwyższe emisje GHG, jak i w 100 czołowych innowatorach z największą liczbą „zielonych patentów”. Oznacza to, że alokacja portfeli inwestorów instytucjonalnych nie różnicuje znacząco między firmami o wysokiej emisyjności a tymi, które intensywnie inwestują w nowe, zielone technologie. Równocześnie, zmiana klimatu jest uznawana za ryzyko istotne finansowo dla firm stanowiących 65% globalnej kapitalizacji rynkowej.
W sektorze energetycznym, który jest największym źródłem emisji GHG, ale też kluczowym dla transformacji, zaobserwowano istotny trend w zarządzaniu przepływami pieniężnymi. W latach 2015–2024, przepływy pieniężne netto z działalności operacyjnej notowanych spółek energetycznych wzrosły o 32%, umożliwiając im potrojenie wypłat dywidend i programów wykupu akcji. W tym samym czasie, nakłady inwestycyjne netto (CapEx) w działalność inwestycyjną wzrosły o mniej niż 5%. To sugeruje, że główną przeszkodą w osiągnięciu celów dekarbonizacji nie jest brak kapitału, ale raczej niewystarczająca liczba rentownych projektów inwestycyjnych.
Coraz więcej firm łączy wynagrodzenia menedżerów z celami ESG, ale ocena ryzyk wciąż powierzchowna
Raport podkreśla rosnącą rolę ładu korporacyjnego w nadzorowaniu kwestii zrównoważonego rozwoju. Odsetek firm, w których zarząd nadzorował kwestie związane z klimatem, wzrósł z 53% w 2022 roku do 70% w 2024 roku. Ponadto, dwie trzecie firm ma komitet odpowiedzialny za nadzór nad ryzykami zrównoważonego rozwoju. Wzrósł również udział firm, które powiązały zmienne wynagrodzenia kadry kierowniczej z czynnikami zrównoważonego rozwoju – z 60% do 67%.
Analiza przeprowadzona w sektorze energetycznym, oparta na unijnej dyrektywie CSRD (Corporate Sustainability Reporting Directive), wskazuje na luki w ocenie podwójnej istotności (double materiality assessment). Choć prawie wszystkie firmy (98%) uznały zmianę klimatu zarówno za istotny negatywny wpływ, jak i ryzyko finansowe, w przypadku większości innych tematów (np. bioróżnorodność i ekosystemy), firmy oceniają istotność negatywnego wpływu jako wyższą niż istotność ryzyka finansowego. Ta rozbieżność może sugerować, że firmy nadal nie mają wystarczających zachęt finansowych do ograniczania niektórych znaczących negatywnych skutków swojej działalności.
Aby zwiększyć porównywalność i wiarygodność sprawozdań opisujących zrównoważony rozwój przedsiębiorstw, postuluje się wzmocnienie współpracy między organami ustanawiającymi standardy (takimi jak ISSB, GRI i EFRAG) w celu zapewnienia interoperacyjności ram sprawozdawczych. Podjęcie takich działań pomoże ograniczyć koszty przestrzegania przepisów dla firm działających w różnych jurysdykcjach.
Czytaj też:
Fotografia: Chris Yang, Unsplash