Francuska prokuratura bada, czy algorytm TikToka mógł prowadzić nieletnich do samobójstw. Sprawa ma wymiar globalny – to pierwszy tak szeroki test odpowiedzialności platform cyfrowych za zdrowie psychiczne użytkowników w kontekście ESG i egzekucji unijnego DSA. ByteDance zaprzecza zarzutom, a UE przygląda się regulacjom wieku cyfrowego.
Paryska prokuratura wszczęła w listopadzie 2025 roku śledztwo kryminalne przeciwko platformie społecznościowej TikTok, należącej do chińskiej firmy ByteDance, w związku z zarzutami, że jej algorytm TikToka może promować treści zachęcające młodych użytkowników do samobójstw. Sprawa ta stanowi punkt zwrotny w globalnej debacie na temat odpowiedzialności platform cyfrowych za zdrowie psychiczne młodzieży. W kontekście ESG, to dochodzenie jest postrzegane jako kluczowy test dla kryterium „S” (Społecznego), wskazując, że dobrostan użytkowników staje się istotnym ryzykiem dla inwestorów i regulatorów.
Francuskie rodziny pozywają TikToka. Prokuratura bada, czy algorytm prowadził do tragedii
Dochodzenie zostało wszczęte w odpowiedzi na wniosek francuskiej komisji parlamentarnej oraz pozew zbiorowy złożony przez siedem francuskich rodzin. Rodziny oskarżyły platformę o narażenie ich dzieci na szkodliwe treści, co w dwóch przypadkach doprowadziło do samobójczej śmierci 15-letnich nastolatek. Według raportu komisji parlamentarnej, dochodzenie koncentruje się na „niewystarczającej moderacji TikToka, łatwości dostępu przez nieletnich oraz jego wyrafinowanym algorytmie, który mógł pchnąć wrażliwe osoby w kierunku samobójstwa, szybko wciągając je w pętlę dedykowanych treści”. Francuskie organy ścigania będą badać przestępstwa związane z propagowaniem metod samobójczych, zagrożone karą do trzech lat więzienia, a także umożliwianie nielegalnych transakcji przez zorganizowane grupy, za co grozi do 10 lat więzienia i grzywna w wysokości 1 miliona euro. TikTok stanowczo odrzuca te zarzuty, uznając je za „wprowadzającą w błąd”, która ma uczynić z firmy „kozła ofiarnego” dla szerszych problemów społecznych i branżowych. Firma podkreśla, że intensywnie inwestuje w bezpieczeństwo, oferując ponad 50 funkcji i ustawień chroniących nastolatków, a 90% filmów naruszających zasady jest usuwanych, zanim zostaną obejrzane.
Kryzys zdrowia psychicznego młodzieży – media społecznościowe pod rosnącą presją
Francuskie śledztwo jest częścią szerszej globalnej fali działań prawnych i regulacyjnych dotyczących wpływu social mediów na zdrowie psychiczne młodzieży. W Stanach Zjednoczonych ponad 2172 pozwy zbiorowe (MDL) zostały skonsolidowane przeciwko Meta, TikTokowi, Snapchatowi i YouTube, w których zarzuca się, że celowo uzależniający design platform wywołał kryzys zdrowia psychicznego wśród nastolatków, prowadzący do lęku, depresji, zaburzeń odżywiania i samookaleczeń. Badania naukowe potwierdzają, że częste korzystanie z mediów społecznościowych wiąże się z objawami depresji, lęku i niższą samooceną. W odpowiedzi na te obawy, rządy podejmują radykalne kroki: Australia, na przykład, wprowadza najsurowszy na świecie zakaz dostępu do dziewięciu platform społecznościowych, w tym TikToka, Facebooka i Instagrama, dla dzieci poniżej 16. roku życia, który wchodzi w życie 10 grudnia 2025r.. Natomiast we Francji komisja parlamentarna zaleca wprowadzenie zakazu mediów społecznościowych dla osób poniżej 15. roku życia oraz nocnej „godziny policyjnej cyfrowej” dla starszych nastolatków.
DSA w praktyce: jak unijne prawo ściga platformy za ryzyko dla nieletnich
Śledztwo w Paryżu ma istotne implikacje dla egzekucji unijnego aktu o usługach cyfrowych (DSA). DSA wymaga od bardzo dużych platform internetowych (VLOP), takich jak TikTok, identyfikowania i łagodzenia systemowych ryzyk, w tym tych dotyczących ochrony nieletnich i zdrowia psychicznego. Komisja Europejska wszczęła już formalne postępowanie przeciwko TikTokowi w lutym 2024 r.. W maju 2025 r. Komisja wydała wstępne ustalenia, że TikTok naruszył DSA w zakresie obowiązku publikowania repozytorium reklam. Parlament Europejski wzywa do wprowadzenia minimalnego wieku cyfrowego na poziomie 16 lat dla social mediów bez zgody rodziców oraz zakazu najbardziej szkodliwych mechanizmów uzależniających dla nieletnich, takich jak algorytmy rekomendujące oparte na profilowaniu.
W Polsce również trwają prace nad projektem ustawy mającej lepiej chronić nieletnich online. Przepisy te wymagają od dostawców usług cyfrowych, aby wdrażali mechanizmy weryfikacji wieku oraz przeprowadzali analizy ryzyka dostępu nieletnich do szkodliwych treści. Za naruszenie tych obowiązków grożą kary finansowe do 1 miliona PLN. Konieczność wprowadzenia bardziej efektywnych środków weryfikacji wieku wynika z badań, które wskazują, że dzieci zaczynają korzystać z internetu i smartfonów już w wieku poniżej 8 lat.
Koniec ery samoregulacji cyfrowej – odpowiedzialność za zdrowie psychiczne staje się nowym standardem ESG
Brak transparentności w zakresie wpływu algorytmu TikToka i innych platform na użytkowników, a także brak kompleksowego raportowania ESG przez właściciela TikToka, ByteDance, zwiększa ryzyko regulacyjne i reputacyjne firmy. Przypadek francuskiego śledztwa uświadamia, że odpowiedzialność platform za zdrowie psychiczne użytkowników jest obecnie kluczowym elementem zrównoważonego rozwoju w sektorze technologicznym, a ignorowanie tych ryzyk może skutkować poważnymi konsekwencjami prawnymi i finansowymi. Stanowi to wyraźny sygnał dla całej branży, że dotychczasowa era samoregulacji cyfrowej dobiega końca.
Czytaj też:
Fotografia: Solen Feyissa, Unsplash