Australia rusza z rewolucyjnym programem „Solar Sharer”, który od lipca 2026 roku zapewni mieszkańcom trzy godziny darmowego prądu dziennie. To odpowiedź na problem nadprodukcji energii słonecznej i krok w stronę 82% OZE w sieci do 2030 roku. Branża podzielona: ekolodzy chwalą, sprzedawcy energii ostrzegają.
Australia ogłosiła przełomową inicjatywę „Solar Sharing Scheme”, nazywaną też „Solar Sharer”, która ma na celu zapewnienie milionom gospodarstw domowych dostępu do darmowej energii słonecznej (tak, darmowy prąd) przez co najmniej trzy godziny dziennie, rozpoczynając od lipca 2026 roku. Program, oficjalnie przedstawiony przez ministra energii Chrisa Bowena 3 listopada 2025 roku, stanowi próbę rozwiązania unikalnego problemu, z jakim mierzy się kraj: nadwyżki czystej energii w środku dnia, wynikającej z rekordowej liczby instalacji fotowoltaicznych na dachach.
Australia tonie w energii słonecznej – i wreszcie wie, co z nią zrobić
Australia jest światowym liderem w wykorzystaniu rozproszonej fotowoltaiki, z ponad 4 milionami instalacji PV, co oznacza, że panele posiada już około jedna na trzy gospodarstwa domowe. Tak wysoka penetracja fotowoltaiki dachowej doprowadziła do osiągnięcia rekordowych poziomów generacji, sięgających 15 GW w szczycie pierwszej połowy 2025 roku. Skutkiem tego jest nadprodukcja energii w ciągu dnia, która często powoduje, że hurtowe ceny energii elektrycznej spadają poniżej zera. Rząd federalny, ogłaszając program „Solar Sharer”, dąży do bardziej efektywnego wykorzystania tej nadwyżki, a także do obniżenia szczytowego zapotrzebowania wieczornego. Zmniejszenie popytu w godzinach szczytu jest kluczowe, ponieważ minimalizuje potrzebę kosztownych modernizacji infrastruktury sieciowej oraz interwencji w celu zapewnienia stabilności sieci.
Jak działa darmowy prąd? Program Solar Sharer i rola Default Market Offer
Inicjatywa „Solar Sharer” będzie wprowadzona poprzez Default Market Offer (DMO) – regulowany mechanizm, który ustala maksymalne ceny energii elektrycznej, jakie sprzedawcy mogą pobierać od klientów. Na początku program obejmie gospodarstwa domowe w regionach DMO: Nowej Południowej Walii (NSW), Południowej Australii (SA) oraz południowo-wschodnim Queensland. Aby móc skorzystać z oferty, klienci będą musieli posiadać zainstalowany inteligentny licznik (smart meter) i aktywnie przystąpić do programu, a nie zostać do niego automatycznie zapisani. Najważniejszym wymogiem jest zdolność do przesunięcia zużycia energii na godziny południowe (prawdopodobny przedział 11:00–14:00), gdy generacja słoneczna jest najwyższa. Analiza rządowa wykazała, że gospodarstwo jednoosobowe może zaoszczędzić 9% na rachunkach, jeśli zdoła przesunąć zaledwie 10% swojego zużycia do darmowego okresu. Minister Chris Bowen podkreślił, że korzyści z darmowa energia popłyną do wszystkich, w tym do najemców i mieszkańców apartamentów, którzy nie posiadają własnych paneli słonecznych.
Branża w szoku: pochwały od ekologów, krytyka od dostawców energii
Chociaż program spotkał się z pozytywnym przyjęciem ze strony organizacji prośrodowiskowych, takich jak Rewiring Australia i Solar Citizens, które uznały go za „sprawiedliwą politykę”, wywołał on również kontrowersje w sektorze energetycznym. Akcje największych dostawców, AGL Energy i Origin Energy, spadły o około 2% po ogłoszeniu. Australian Energy Council (AEC), będąca organizacją zrzeszającą sprzedawców, wyraziła „silne rozczarowanie” z powodu braku konsultacji w sprawie reformy, ostrzegając przed ryzykiem utraty zaufania branży i potencjałem niezamierzonych konsekwencji, w tym ryzykiem wyjścia mniejszych detalistów z rynku. Krytycy polityczni zasugerowali, że darmowy prąd w dzień może być rekompensowany wyższymi cenami w pozostałych porach, szczególnie w godzinach wieczornego szczytu. Jednak Australian Energy Regulator (AER) ma nadzorować program, aby zapewnić uczciwość cen poza darmowym okresem. Celem programu jest przekształcenie modelu biznesowego detalistów z tradycyjnej sprzedaży energii na usługi zarządzania popytem i elastyczności.
Solar Sharer jako krok w stronę 82% energii odnawialnej w Australii
Program „Solar Sharer” wpisuje się w szersze zobowiązania Australii w zakresie ESG, maksymalizując wykorzystanie czystej energii słonecznej. Australia dąży do osiągnięcia 82% energii odnawialnej w sieci do 2030 roku. Dodatkowo, kraj zobowiązał się do redukcji emisji gazów cieplarnianych o 43% do 2030 roku oraz o 62–70% do 2035 roku, w porównaniu z poziomem z 2005 roku. Inicjatywa ta, wraz z programem Cheaper Home Batteries, oferującym 30% zniżki na magazyny energii o wartości 2,3 miliarda AUD, wspiera rozwój technologii magazynowania i elektryfikacji gospodarstw domowych. Zwiększona elastyczność popytu, którą ma umożliwić program, jest postrzegana jako kluczowy element stabilizacji sieci w miarę wycofywania się z energetyki opartej na paliwach kopalnych.
Czytaj też:
Fotografia: Kyle Hinkson, Unsplash