Co Polacy wiedzą o recyklingu opon?

Z badania zrealizowanego przez Continental oraz InsightOut Lab wynika, że prawie połowa Polaków i Polek nie ma pełnej wiedzy na temat recyklingu opon, a co trzeci badany wskazuje niewłaściwe miejsca, w których można zostawić zużyte opony, takie jak altany śmietnikowe czy składowiska odpadów. Mimo to, świadomość ekologiczna w Polsce rośnie, a coraz więcej osób dostrzega zaangażowanie producentów opon w zrównoważony rozwój i recykling. Jakie są wyzwania i potencjał rynku odzysku opon?

Rynek zużytych opon w Polsce to blisko 300 tys. opon poddawanych co roku procesom odzysku i recyklingu. Według polskiego prawa, co roku musi być odzyskiwana równowartość 75% masy opon nowych, wprowadzonych na rynek w roku poprzednim. 15% musi zostać poddane recyklingowi. Odpowiadają za to producenci, importerzy i dystrybutorzy ogumienia, a realizacją zajmują się powołane do tego podmioty, m.in Centrum Utylizacji Upon Organizacja Odzysku S.A. (CUO). Polska już dziś realizuje obowiązek recyklingu na dużo wyższym niż wymagany ustawowo poziomie – 45%.

Im jesteśmy starsi tym wiemy więcej

Niecała połowa (46%) badanych wie, że zużyte opony samochodowe podlegają obecnie w Polsce recyklingowi. Najlepiej zorientowana jest grupa badanych powyżej 55 r.ż (50%). Co ciekawe, najmniej na temat recyklingu opon wiedzą mieszkańcy największych aglomeracji (31%), a najwięcej – średnich miast do 100 tys. mieszkańców (53%).

„Ta szklanka jest do połowy pełna lub do połowy pusta, w zależności od tego jak na to spojrzymy. Wiedza na temat odzyskiwania i recyklingu opon wydaje się być elementarną, szczególnie dla użytkowników samochodów. Tymczasem więcej niż połowa z nas nie zdaje sobie sprawy z tego, że w Polsce opony nienadające się już do użytku są zbierane z rynku, odzyskiwane, a część z nich „przerabiana” jest na inne produkty. Ale to wszystko może dziać się, i dzieje się, bez wiedzy konsumenta. Jednak poważnym problemem są mylne przekonania Polaków i Polek na temat tego, gdzie można, a gdzie nie można oddawać zużytych opon” – mówi Mariusz Pleban, CEO agencji badawczej InsightOut Lab.

Gdzie należy oddać stare opony?

Aż 28% z ogółu respondentów i 40% wśród najmłodszych badanych (18-24 lat) uznało składowiska odpadów za odpowiednie miejsce na pozostawienie zużytych opon, z kolei 5% wskazało osiedlowe altany śmietnikowe. Wynika z tego, że 1/3 badanych wybrała miejsca, gdzie nie wolno wyrzucać opon. Poprawne lokalizacje, czyli serwisy opon i zakłady wulkanizacyjne oraz PSZOKi (Punkty Selektywnej Zbiórki Odpadów Komunalnych), wskazało odpowiednio 60% i 65% uczestników badania.

W praktyce pozbywanie się zużytych opon przez Polaków wygląda, na szczęście, zasadniczo lepiej. Blisko 8/10 kierowców ostatnim razem pozostawiło swoje opony w miejscach do tego przeznaczonych, czyli w zakładach wulkanizacyjnych lub PSZOKach.

Nie wiemy, kto odpowiada za odzysk opon

Zdecydowanie mniej Polaków jest natomiast świadomych, że zgodnie z polskim prawem obowiązek odzysku zużytych opon w naszym kraju spoczywa na producentach, importerach i dystrybutorach opon. Jedynie ok. 1/3 ankietowanych wskazała te podmioty, podczas gdy reszta uznała za odpowiedzialne serwisy lub zakłady wulkanizacyjne, składowiska odpadów, władze samorządowe lub samych właścicieli samochodów.

„Polacy nie mają świadomości kto odpowiada za recykling opon, ale wystarczy, że oddają opony we właściwie miejsca. Wskazanie zakładu wulkanizacyjnego jako podmiotu odpowiedzialnego za odzysk opon jest poprawne – z punktu widzenia konsumenta, właśnie tam może zostawić zużyte opony” – tłumaczy Cyprian Osowski, Dyrektor Marketingu w Continental Opony Polska.

Wzrasta świadomość zaangażowania producentów opon w zrównoważony rozwój

Coraz więcej Polaków zdaje sobie sprawę również z zaangażowania producentów opon w działania z zakresu zrównoważonego rozwoju. W tej kwestii zauważalny jest wyraźny postęp. W sierpniu 2024 r. 38% badanych zadeklarowało wiedzę na ten temat, w porównaniu z zaledwie 23% w badaniu przeprowadzonym w lutym 2023 r.

„Wzrost pozytywnych odpowiedzi nastąpił głównie w kategorii  respondentów niemających zdania. To oznacza, że docieramy z informacjami do  osób niezdecydowanych. Jeszcze sporo pracy przed nami, jednak fakt, że Polki i Polacy są coraz bardziej świadomi zaangażowania producentów opon w transformacje modeli biznesowych ku bardziej zrównoważonym środowiskowo standardom, jest niezwykle obiecujący. W ostatnich dniach nasze starania w tym zakresie docenił magazyn Time. Znaleźliśmy się w gronie 500 najbardziej zrównoważonych przedsiębiorstw na świecie. Ocena ta opiera się na specjalnej metodologii opracowanej przez Time i Statista. Ocenili oni łącznie 5000 firm  pod kątem strategię zrównoważonego rozwoju i sprawozdawczości, a także wzięli pod lupę ponad 20 kluczowych wskaźników, w tym intensywność emisji, zużycie energii i udział energii odnawialnej. Continental uzyskał ocenę 61,39 na 100 możliwych punktów, zajmując 265. miejsce w rankingu. W kategorii przemysłu motoryzacyjnego jesteśmy w top 10” – mówi Cyprian Osowski, Dyrektor Marketingu w Continental Opony Polska.

Nieoczywiste drugie życie opony

A co z kwestią produktów powstałych w wyniku recyklingu zużytych opon? Co najmniej połowa ankietowanych spytanych, do czego wykorzystać można surowce powstałe w procesie odzysku i recyklingu, wskazała nawierzchnie drogowe, dywaniki samochodowe oraz nawierzchnie boisk sportowych. Mniejsza część osób zaś wie, że surowce powstałe wskutek procesu odzysku i recyklingu ogumienia wykorzystuje się także do produkcji nawierzchni placów zabaw, wycieraczek samochodowych oraz ekranów akustycznych izolujących obszary mieszkalne od autostrad i dróg szybkiego ruchu.

„Recykling opon odgrywa kluczową rolę w efektywnym zarządzaniu surowcami wtórnymi i ma istotne znaczenie dla gospodarki o obiegu zamkniętym. Z odzyskanych opon możemy uzyskać cenne materiały, takie jak granulat gumowy, sadza czy stal, które są wykorzystywane w produkcji nowych opon oraz innych produktów użytkowych. Proces ten nie tylko ogranicza ilość odpadów, ale także zmniejsza zużycie surowców pierwotnych. Jako jedna z największych organizacji odpowiedzialnych za odzysk w Polsce, tworzymy system zbierania, który gwarantuje prawidłowe przetworzenie, odzysk i recykling zużytych opon. Z roku na rok zwiększamy jego efektywność i wychodzimy naprzeciw oczekiwaniom rynku, chociażby poprzez nowe usługi jak CUO Connect – internetową giełdę zużytych opon” – mówi Michał Jasiewicz, prezes zarządu Centrum Utylizacji Opon Organizacja Odzysku.