Rolnictwo węglowe miało być jednym z filarów walki ze zmianami klimatu. Jednak badacze wskazują, że obecne modele pomiaru sekwestracji węgla w glebie są zbyt słabe, by budować zaufanie rynków węglowych i polityki klimatycznej. Potrzebne są dowody z dużych gospodarstw i „złoty standard” badań.
Sekwestracja węgla w glebie, czyli zwiększanie ilości węgla organicznego magazynowanego w glebach poprzez praktyki takie jak uprawa roślin okrywowych lub zmniejszona orka, jest postrzegana jako kluczowe rozwiązanie w łagodzeniu zmian klimatu i poprawie zdrowia gleby. Opinia publiczna uznaje rolnictwo węglowe za preferowane rozwiązanie klimatyczne, zaraz po sadzeniu drzew. Mimo rosnącego entuzjazmu, nowe badania prowadzone przez naukowców z Yale School of the Environment (YSE) ostrzegają, że obecne metody pomiaru sukcesu są niewystarczające, aby sprostać standardom wymaganym przez politykę klimatyczną oraz rynki węglowe.
Dlaczego modele pomiaru sekwestracji węgla w glebie są mało wiarygodne
Międzynarodowe ramy regulacyjne, w tym wytyczne IPCC dotyczące gazów cieplarnianych oraz europejskie przepisy dotyczące Carbon Farming, już uwzględniają sekwestrację węgla w glebie w swoich politykach. Jednak autorzy komentarza opublikowanego w Nature Climate Change, m.in. Mark Bradford z YSE, argumentują, że entuzjazm ten wyprzedził dostępne dowody naukowe. Wiele obecnych systemów rozliczania węgla, zwłaszcza na dobrowolnych rynkach, w dużym stopniu polega na procesowo-opisowych modelach ekosystemowych, które symulują wzrost roślin i obieg węgla.
Modele te często są inicjalizowane przy użyciu ograniczonych pomiarów, a następnie wykorzystywane do przewidywania wpływu konkretnych praktyk na zasoby węgla. Zbiory danych walidacyjnych są rzadkie, ograniczone geograficznie i często pochodzą z wysoce kontrolowanych eksperymentów na małych działkach. Choć takie próby są doskonałe do zrozumienia mechanizmów, brakuje im ważności zewnętrznej, czyli zdolności do uogólnienia wyników na zróżnicowane farmy, gleby i warunki klimatyczne, które panują w warunkach rolnictwa komercyjnego.
Rolnictwo węglowe potrzebuje wiarygodnych danych, by nie stracić zaufania
Zbyt niska wiarygodność danych prowadzi do paraliżu decyzyjnego i podważa zaufanie publiczne, które powinno wspierać społeczności rolnicze we wdrażaniu ekonomicznie i środowiskowo zrównoważonej produkcji żywności. Istnieje ryzyko, że wyniki obserwowane w kontrolowanych, małych eksperymentach nie potwierdzą się w skali działających gospodarstw. W związku z tym wysiłki mające na celu przypisanie glebom redukcji emisji mogą zawyżać korzyści i podważać zaufanie do weryfikacji kredytów węglowych.
Naukowcy porównują tę sytuację do medycyny: skuteczność szczepionki wykazana na modelach mysich nie jest wystarczająca do zatwierdzenia programów szczepień na dużą skalę w populacjach ludzkich. Rozwiązania klimatyczne zasługują na ten sam poziom kontroli. Wymaga to danych z badań obserwacyjnych i randomizowanych prób kontrolnych prowadzonych w skali populacji.
„Złoty standard” badań – sekwestracja węgla wymaga dowodów z dużych gospodarstw
Zbieranie danych w skali rolnictwa komercyjnego jest często uznawane za nieosiągalne, ponieważ zasoby węgla w glebie są duże i zmienne, a zmiany zachodzą powoli i nierównomiernie. Jednak autorzy wskazują, że dziedziny takie jak ekonomia czy epidemiologia od dawna radzą sobie z wykrywaniem istotnych sygnałów w szumie danych ze świata rzeczywistego.
W celu budowania silniejszych podstaw dowodowych konieczne jest stosowanie schematów wnioskowania przyczynowego (causal inference), takich jak randomizowane lub kontrolowane porównania na wielu farmach. Takie podejście może ujawnić średnie efekty praktyk Sekwestracji węgla w glebie na poziomie populacji. Projekty obejmujące od kilkudziesięciu do setek pól mogłyby dostarczyć „złotego standardu” zestawów danych niezbędnych do walidacji modeli oraz wsparcia wiarygodnych rynków węgla i krajowych celów klimatycznych.
Wiarygodne partnerstwa publiczno-prywatne są kluczowe dla stworzenia bazy dowodowej potrzebnej do dalszego skalowania rozwiązań opartych na sekwestracji węgla. Ustanowienie solidnych, przyczynowo-skutkowych zbiorów danych w tej skali stanowiłoby złoty standard dla kwantyfikacji korzyści wynikających z interwencji rolnictwa przyjaznego klimatowi.
Czytaj też:
Naturalne rozwiązania kluczowe dla polityki klimatycznej – apel naukowców do SBTi i UNFCCC
Fotografia: Szőllősy Benjamin, Unsplash