Europejska Naukowa Rada Doradcza ds. Zmian Klimatu wezwała Unię Europejską do utrzymania ambitnych planów redukcji emisji do 2040 roku. Eksperci ostrzegają przed skutkami politycznego osłabienia działań klimatycznych.
W obliczu narastających wyzwań klimatycznych i geopolitycznych, Europejska Naukowa Rada Doradcza ds. Zmian Klimatu (The European Scientific Advisory Board on Climate Change) wezwała wczoraj Unię Europejską do utrzymania wysokich ambicji klimatycznych w ramach rewizji Europejskiego Prawa Klimatycznego i ustanowienia celu na rok 2040. W opublikowanym niedawno raporcie Rada rekomenduje redukcję emisji gazów cieplarnianych netto o 90-95% do 2040 roku w stosunku do poziomów z 1990 roku, podkreślając, że jest to niezbędne dla długoterminowych interesów Europy i osiągnięcia neutralności klimatycznej do 2050 roku.
Kluczowe zalecenia raportu i uzasadnienie
• Ambitny cel na 2040 rok: Rada Doradcza stanowczo rekomenduje 90-95% krajową redukcję emisji do 2040 roku. Cel ten, oparty na dowodach naukowych, jest uznawany za osiągalny i sprawiedliwy w kontekście globalnych działań mitygacyjnych. Dotychczasowe postępy w redukcji emisji, w tym szybkie wdrażanie energii wiatrowej i słonecznej, świadczą o tym, że UE jest na właściwej drodze, choć nierównomierny postęp w różnych sektorach i państwach członkowskich wymaga odnowionego zaangażowania politycznego.
• Strategiczne korzyści dla Europy: Ustanowienie jasnego i wiarygodnego celu na rok 2040 zapewniłoby pewność polityczną poza 2030 rokiem, co wspierałoby wdrażanie czystych technologii, takich jak elektryfikacja. Działania te wzmocniłyby również bezpieczeństwo energetyczne poprzez zmniejszenie importu paliw kopalnych, przyspieszyłyby innowacje i inwestycje w całej gospodarce UE. Prof. Jette Bredahl Jacobsen, wiceprzewodnicząca Rady Doradczej, podkreśla: „Cel 90-95% krajowej redukcji do 2040 roku jest zarówno osiągalny, jak i leży w strategicznym interesie Europy. Musimy zmniejszyć naszą zależność od paliw kopalnych, a niezbędne technologie są w dużej mierze dostępne.”.
• Ostrzeżenie przed kredytami węglowymi: Rada Doradcza odradza wykorzystywanie międzynarodowych kredytów węglowych do osiągnięcia celu na 2040 rok. Istnieje ryzyko, że odciągnęłyby one zasoby od inwestycji krajowych i podważyłyby integralność środowiskową. Zdaniem prof. Jacobsen, opóźnianie działań lub poleganie na kredytach węglowych grozi utratą kluczowych możliwości modernizacji gospodarki UE, tworzenia wysokiej jakości miejsc pracy i wzmocnienia pozycji Europy jako lidera w dziedzinie czystych technologii.
Wzmacnianie odporności na zmiany klimatu – niezbędna adaptacja
Oprócz redukcji emisji, Rada Doradcza wzywa do stworzenia silniejszych ram adaptacyjnych UE w celu ochrony obywateli przed rosnącymi zagrożeniami klimatycznymi oraz zabezpieczenia infrastruktury, gospodarek i źródeł utrzymania. Europa, będąc najszybciej ocieplającym się kontynentem, już doświadcza poważnych skutków zmian klimatu, w tym zagrożeń dla zdrowia publicznego i strat ekonomicznych.
Obecna polityka adaptacyjna UE nie posiada mierzalnych celów ani solidnych podstaw prawnych. Raport apeluje do UE o dostosowanie swojego prawodawstwa do globalnych wysiłków adaptacyjnych i uwzględnienie kluczowych kamieni milowych spodziewanych na COP30 jeszcze w tym roku.
Prof. Laura Diaz Anadon, wiceprzewodnicząca Rady Doradczej, ostrzega:
Ryzyka związane ze zmianami klimatu rosną, podobnie jak luka między tym, co jest potrzebne, a tym, co jest wdrożone. UE powinna sprecyzować swoją wizję odporności klimatycznej i poprzeć ją odpowiednim zarządzaniem, narzędziami prawnymi i mierzalnymi celami. Bez silniejszych ram polityki adaptacyjnej Europa ryzykuje, że pozostanie w tyle za tempem skutków zmian klimatycznych.
Podsumowując – rosnące emisje gazów cieplarnianych już podniosły globalne temperatury o 1,3–1,4°C, napędzając ekstremalne zjawiska pogodowe i stawiając systemy ziemskie na granicy nieodwracalnych szkód. W obliczu tych wyzwań, utrzymane działania klimatyczne są niezbędne do wsparcia transformacji strukturalnych koniecznych dla długoterminowego dobrobytu, bezpieczeństwa i odporności Europy. Raport Rady Doradczej podkreśla, że działanie zgodnie z dowodami naukowymi jest kluczowe dla wzmocnienia strategicznych priorytetów UE.
Link do raportu znajduje się tutaj.
Źródło: The European Scientific Advisory Board on Climate Change
Fotografia: Artinun, Adobe Photostock