Kalifornia przyjmuje przełomowe przepisy SB 253 i SB 261, wprowadzając jeden z najbardziej zaawansowanych na świecie systemów raportowania emisji i ryzyk klimatycznych. Nowe prawo obejmie tysiące firm, zmieni relacje w łańcuchach dostaw i zbliży USA do unijnych standardów ESG.
Kalifornijskie regulacje klimatyczne stanowią obecnie najbardziej rygorystyczny system obowiązkowego ujawniania wpływu korporacji na środowisko w Stanach Zjednoczonych. Przyjęte przepisy, znane jako SB 253 oraz SB 261, wymuszają na tysiącach przedsiębiorstw publiczne raportowanie emisji gazów cieplarnianych oraz ryzyk finansowych związanych ze zmianami klimatu. Jako czwarta co do wielkości gospodarka świata, Kalifornia posiada ogromny wpływ na kształtowanie międzynarodowych norm biznesowych, co sprawia, że nowe wymogi mają wpływ na standardy globalne.
SB 253: obowiązkowe raportowanie emisji Scope 1, 2 i 3 dla dużych firm
Prawo SB 253, czyli Climate Corporate Data Accountability Act, nakłada obowiązek raportowania na firmy o przychodach przekraczających 1 mld USD prowadzące działalność w tym stanie. Przedsiębiorstwa muszą ujawniać emisje w trzech zakresach, przy czym pierwszy termin raportowania Scope 1 (emisje bezpośrednie) i Scope 2 (emisje z zakupionej energii) przypada na 10 sierpnia 2026 roku. Najbardziej innowacyjnym elementem tych przepisów jest obowiązkowe, od 2027 roku, raportowanie Scope 3, obejmujące pośrednie emisje w całym łańcuchu wartości, które często stanowią ponad 90% śladu węglowego firmy. System ten opiera się na międzynarodowych standardach GHG Protocol, co ma zapewnić spójność i porównywalność danych na rynku.
SB 261 i raportowanie ryzyk klimatycznych: spory prawne i opóźnienia we wdrożeniu
Równoległe przepisy SB 261 skupiają się na ryzyku finansowym wynikającym z kryzysu klimatycznego, obejmując firmy z przychodami powyżej 500 mln USD. Jednak wdrażanie tego konkretnego aktu napotkało przeszkody, gdyż Sąd Apelacyjny Dziewiątego Okręgu wstrzymał jego egzekwowanie w listopadzie 2025 roku w związku z toczącymi się procesami. Spór prawny, zainicjowany m.in. przez Amerykańską Izbę Handlową oraz koncern ExxonMobil, opiera się na argumentach o naruszeniu wolności słowa poprzez wymuszanie deklaracji na tematy uznawane przez nich za polityczne. Pomimo tych zawirowań, California Air Resources Board (CARB) kontynuuje proces legislacyjny (SB 253 pozostaje w mocy). CARB zapowiedział też, że nie nałoży kar w 2026 roku na firmy wykazujące wysiłek w dobrej wierze przy wdrażaniu systemów raportowania. Kary za nieprzestrzeganie mogą sięgać 500 000 USD rocznie
Porównanie z unijną dyrektywą CSRD i standardami ESG
Nowe kalifornijskie regulacje klimatyczne są często zestawiane z unijną dyrektywą CSRD ze względu na podobnie wysoki stopień ambicji regulacyjnej. Choć europejska dyrektywa ma szerszy charakter, obejmując różnorodne aspekty społeczne i ładu korporacyjnego, oba systemy kładą ogromny nacisk na weryfikację danych przez podmioty zewnętrzne. W Kalifornii wymóg ograniczonej pewności (limited assurance) zostanie wprowadzony już w 2026 roku, ewoluując w stronę bardziej rygorystycznej rozsądnej pewności (reasonable assurance) do roku 2030. Taka zbieżność regulacyjna ułatwia międzynarodowym korporacjom dostosowanie się do jednolitych wymogów, jakie narzucają współczesne standardy ESG.
Wpływ SB 253 na łańcuchy dostaw: kontrahenci, Scope 3 i nowe wymagania danych
Wprowadzone prawo wywoła efekt kaskadowy w całych łańcuchach dostaw, wpływając nawet na mniejsze podmioty, które nie podlegają bezpośrednio wysokim progom przychodowym. Duże korporacje będą wymagały precyzyjnych danych od swoich kontrahentów, aby rzetelnie realizować własne raportowanie Scope 3, co czyni przejrzystość środowiskową warunkiem utrzymania kontraktów. Eksperci radzą, aby zespoły odpowiedzialne za finanse i operacje już teraz integrowały systemy monitorowania energii z procesami sprawozdawczymi, co pozwoli uniknąć wysokich kar administracyjnych. Aktywne podejście do dekarbonizacji staje się realną przewagą konkurencyjną, ułatwiając dostęp do tańszego kapitału od inwestorów promujących zrównoważony rozwój.
Czytaj też:
USA opuszczają 66 organizacji międzynarodowych. Co to znaczy dla globalnej polityki klimatycznej
Fotografia: Joseph Barrientos, Unsplash