Królewskie Ogrody Botaniczne Kew w Londynie otworzyły Ogród Węglowy – projekt edukacyjny łączący naukę, sztukę i naturę. Rośliny, grzyby i design pomagają zrozumieć węgiel oraz rolę przyrody w łagodzeniu zmian klimatycznych i ochronie planety.
W piątek 25 lipca 2025 roku, Królewskie Ogrody Botaniczne Kew w Londynie otwierają jeden z najbardziej ambitnych projektów ostatnich lat – Ogród Węglowy. Ten nowy, permanentny ogród, liczący 35 nowych drzew i 6500 roślin, ma na celu opowiedzieć historię węgla, ukazać skalę kryzysu klimatycznego oraz przedstawić rośliny i grzyby jako naszych naturalnych sprzymierzeńców w walce o przyszłość planety. Projekt ten, możliwy dzięki finansowaniu od Biffa Award i graczom People’s Postcode Lottery, jest zaproszeniem do głębszego zrozumienia kluczowej roli węgla w podtrzymywaniu życia na Ziemi.
Dlaczego węgiel jest kluczowy i jak natura może go zrównoważyć?
Węgiel (Carbon), dosłownie „gwiezdny pył”, jest fundamentalnym budulcem życia i występuje we wszystkich żywych organizmach. Znajduje się w powietrzu, jest rozpuszczony w oceanach i rzekach, obecny w materii organicznej w glebie, a także składowany głęboko pod ziemią w skałach osadowych i paliwach kopalnych, gdzie przechowywane jest 99% węgla na Ziemi. Jednakże, ludzkie działania zaburzyły tę równowagę, uwalniając zbyt wiele dwutlenku węgla do atmosfery, co prowadzi do uwięzienia ciepła i ocieplenia planety. Ogród Węglowy w Kew podkreśla, że rośliny i grzyby są naszymi kluczowymi sojusznikami w naprawie klimatu, posiadając zdolność do wychwytywania węgla i przywracania równowagi.
Jak Ogród Węglowy uczy o zmianach klimatu poprzez rośliny i design?
Ogród Węglowy to przemyślana kompozycja, która wizualnie oddaje złożoność problemu klimatycznego. Na początku zwiedzających wita starannie dobrana kolekcja bylin, zainspirowana „paskami klimatycznymi” Uniwersytetu w Reading, które ilustrują dramatyczny wzrost średnich globalnych temperatur w czasie. Obok nich znajduje się odsłonięty pokład węgla, prezentujący skamieniałe rośliny i podkreślający związek między roślinami a paliwami kopalnymi. Dalej, suchy ogród przedstawia sposoby adaptacji do zmieniającego się klimatu, prezentując rośliny tolerujące suszę, takie jak agawa Parry’ego i lawenda, które mogą dominować w londyńskich ogrodach za 30 lat. Natura oferuje nadzieję poprzez swoją zdolność do sekwestracji i magazynowania węgla. W ogrodzie posadzono 35 nowych drzew, wybranych ze względu na ich odporność na przewidywane przyszłe warunki klimatyczne. Drzewa odgrywają kluczową rolę w adaptacji obszarów miejskich do zmian klimatu, absorbując dwutlenek węgla, zapewniając cień i schronienie oraz poprawiając jakość powietrza. Ogród deszczowy demonstruje, jak zarządzać przepływem wody, zapobiegać erozji gleby, zmniejszać powodzie i wspierać rośliny tolerujące wilgoć, które utrzymują stabilność gleby i magazynowanie węgla. Łąki, dzikie kwiaty i rodzime żywopłoty mają z kolei zwiększyć bioróżnorodność i wiązać węgiel, ponieważ zróżnicowane siedliska są bardziej odporne i lepiej magazynują węgiel niż monokultury.
Wizualizacja The Carbon Garden & Pavilion – Royal Botanic Gardens of Kew, London, UK; źródło: Mizzi Studio
Jak pawilon grzybowy i społeczność tworzą serce Ogrodu Węglowego?
Centralnym punktem Ogrodu Węglowego jest oszałamiający pawilon zaprojektowany przez Mizzi Studio, który sprawia wrażenie, jakby wyrastał z centrum ogrodu jako symboliczne ciało owocowe grzyba. Jego konstrukcja i materiały, w tym naturalne surowce, zostały wzorowane na procesach biologicznych i inspirowane symbiotycznymi związkami między roślinami a grzybami. Pochylony daszek kieruje wodę deszczową do ogrodu deszczowego, a sama przestrzeń pod zadaszeniem będzie wspierać wizyty szkolne i działania społecznościowe. Ogród Węglowy ma zachęcać odwiedzających do stania się orędownikami natury, podkreślając działania, jakie każdy może podjąć w codziennym życiu, aby wspierać zdrowie roślin i planety. Jak podkreśla Richard Wilford, projektant Ogrodu Węglowego, ma on inspirować do działania i współtworzenia bardziej zrównoważonej, odpornej przyszłości dla życia na naszej planecie.
Jak naukowcy z Kew badają rośliny i drzewa przyszłości dla klimatu?
RBG Kew, z ponad 500 naukowcami i 150 ogrodnikami, prowadzi badania nad wychwytywaniem węgla i rolą roślin w łagodzeniu zmian klimatu. Naukowcy z Kew oceniają potencjał wychwytywania węgla przez różne gatunki i ekosystemy, w tym łąki, żywopłoty i lasy, a wczesne ustalenia wskazują na większe niż przypuszczano ilości sekwestrowanego węgla. Równolegle, ogrodnicy i arborystki w Kew Gardens badają drzewa przyszłości, wykorzystując 11 000 drzew Kew do oceny odporności gatunków. Projekty te mają na celu określenie, które rośliny nie tylko będą dobrze prosperować w zmieniającym się klimacie, ale także złagodzą skutki kryzysu klimatycznego. Ogród Węglowy jest doskonałym przykładem, jak nauka i przemyślany design mogą połączyć się, aby edukować i inspirować.
Otwarcie Ogrodu Węglowego, które nastąpiło 25 lipca 2025 roku, wpisuje się w szersze świętowanie drzew w Kew Gardens tego lata, wraz z wystawą „The Power of Trees” i instalacją „Of the Oak”. Ten nowy projekt stanowi symboliczne nasionko nadziei, które ma zaowocować zbiorowym działaniem na rzecz ochrony naszej planety, przypominając, że tak jak rośliny czerpią siłę z niewidzialnego węgla, tak i my możemy czerpać siłę ze wspólnej wiedzy i działania.
Czytaj też:
Fotografia: The new Carbon Garden at Kew Gardens. Jeff Eden, RBG Kew