Nowy raport ShareAction „Point of No Returns 2025” ujawnia, że czołowi zarządzający aktywami nie spełniają nawet podstawowych standardów odpowiedzialnego inwestowania. W obliczu kryzysów klimatycznych i społecznych dominują krótkoterminowe zyski.
Nowe badanie opublikowane przez organizację charytatywną ShareAction, zatytułowane „Point of No Returns 2025”, rzuca alarmujące światło na postawę największych światowych zarządzających aktywami. Raport, wydany w maju 2025 r., ocenia 76 największych graczy na rynku, którzy łącznie kontrolują ponad 80 bilionów dolarów (80 trillion USD) aktywów pod zarządzaniem. Wyniki wskazują na poważne zaniedbania w skutecznym reagowaniu na globalne kryzysy klimatyczne i społeczne, które sieją spustoszenie na całym świecie. Branża ta w dalszym ciągu toruje drogę ekspansji paliw kopalnych, degradacji środowiska i proliferacji niebezpiecznych broni, w tym broni jądrowej.
Badanie, będące piątą edycją raportu Point of No Returns, ocenia zarządzających aktywami pod kątem spełniania 20 osiągalnych standardów odpowiedzialnego inwestowania. Niestety, wg raportu, wyniki są rozczarowujące. Okazało się, że 87 procent zarządzających nie spełnia nawet połowy z tych standardów. Firmy inwestycyjne powszechnie nie uwzględniają długoterminowych interesów właścicieli aktywów, a postęp w branży ulega stagnacji w miarę pogłębiania się kryzysów społecznych i środowiskowych. Chociaż niektórzy zarządzający aktywami mogą posiadać rozsądne polityki w niewielkiej liczbie swoich funduszy, ogólne podejście, które priorytetowo traktuje krótkoterminowy zysk kosztem długoterminowego zrównoważenia, budzi poważne wątpliwości.
Najwięksi gracze w tyle
Wśród firm, które nie podjęły wystarczających kroków w celu ochrony ludzi i planety, znalazła się czwórka największych zarządzających aktywami na świecie: BlackRock, Fidelity Investments, State Street Global Advisors i Vanguard. Te cztery firmy, zarządzające łącznie aktywami o wartości ponad 28 bilionów dolarów, uzyskały oceny E lub F w skali A-F. Razem osiągnęły zaledwie cztery z 80 możliwych kluczowych standardów. Żadna z nich nie spełniła ani jednego standardu w obszarach klimatu, bioróżnorodności czy kwestii społecznych. Ich działania mają nieproporcjonalnie duży wpływ na świat ze względu na skalę zarządzanych aktywów.
Postęp stanął w miejscu
Claudia Gray, Head of Financial Sector Research w ShareAction, zauważa, że postęp w dziedzinie odpowiedzialnego inwestowania stagnuje w czasie, gdy potrzebne są szybkie działania. Badania ShareAction ujawniają, że spowolnienie w nowych zobowiązaniach zarządzających aktywami poprzedza obecne naciski polityczne i nasilający się „odwet” przeciwko ESG. Na przykład, wszystkie firmy, które miały zobowiązania dotyczące tytoniu lub węgla w raporcie z 2025 r., posiadały je już w 2022 r..
Kluczowe obszary zaniedbań:
• Paliwa kopalne: Pomimo intensyfikującego się kryzysu klimatycznego, ShareAction zidentyfikowało tylko czterech zarządzających aktywami (wszystkie z Europy) posiadających wystarczająco silne polityki dotyczące paliw kopalnych obejmujące główne rodzaje paliw. Wielu w dalszym ciągu zezwala na inwestycje w wysoce zanieczyszczające paliwa.
• Bioróżnorodność: Utrata bioróżnorodności jest jednym z największych zagrożeń dla gospodarki. Mimo to ponad połowa zarządzających aktywami w benchmarku nie spełniła ani jednego standardu dotyczącego bioróżnorodności. Wielu nie uwzględnia ryzyka przyrody w politykach dla sektorów o wysokim wpływie, takich jak rolnictwo, górnictwo i rybołówstwo.
• Broń kontrowersyjna: Mniej niż jedna trzecia zarządzających aktywami ma restrykcje dotyczące wszystkich głównych typów broni kontrowersyjnej. Tylko sześciu na 76 badanych menedżerów można wiarygodnie oczekiwać, że nie będą czerpać zysków z produkcji broni jądrowej.
• Tytoń: Pomimo dziesięcioleci świadomości wpływu tytoniu na zdrowie, tylko jedna czwarta zarządzających aktywami ogranicza inwestycje w tytoń w większości swoich funduszy.
• Polityki tylko dla wybranych funduszy: Często zarządzający aktywami posiadają polityki odpowiedzialnego inwestowania, ale bardziej konkretne części tych polityk (np. cele, restrykcje) dotyczą tylko bardzo małej części funduszy (np. oznaczonych jako „ESG”). W rezultacie ogólny wpływ inwestycji tych firm jest minimalny.
• Zaangażowanie bez działania: Zarządzający aktywami często deklarują zaangażowanie (engagement) ze spółkami, ale zaledwie jedna trzecia podała przykład konkretnych działań, gdy oczekiwania nie zostały spełnione. Obserwuje się nawet odwrót od dywestycji i działań publicznych.
Kontrasty regionalne i przykłady liderów
Raport podkreśla znaczące różnice w wynikach między regionami. Zarządzający aktywami z Europy znacznie przewyższyli swoich odpowiedników z Azji i Ameryki Północnej we wszystkich badanych obszarach. Te wyniki sugerują, że silniejsze ramy regulacyjne mogą pomóc w napędzaniu pozytywnych zmian.
Mimo ogólnego obrazu stagnacji i zaniedbań, raport wskazuje na przykłady firm, które demonstrują solidne polityki i wiodące praktyki w zakresie odpowiedzialnego inwestowania. Robeco po raz trzeci z rzędu zajęło pierwsze miejsce w rankingu. Inne europejskie firmy, takie jak APG Asset Management i AXA Investment Managers, również znalazły się w czołówce. Przykłady te dowodzą, że odpowiedzialne inwestowanie jest możliwe i że nie ma podstaw do argumentów o niemożności spełnienia określonych wymagań.
TOP 10 – tabela:
1. Robeco (Holandia): Stopień A, Wynik 76%. Robeco zajęło pierwsze miejsce w benchmarku po raz trzeci z rzędu.
2. APG Asset Management (Holandia): Stopień A, Wynik 75%. APG Asset Management, podobnie jak Robeco, uzyskało stopień A, spełniając 16 lub więcej kluczowych standardów.
3. AXA Investment Managers (Francja): Stopień B, Wynik 73%.
4. BNP Paribas Asset Management (Francja): Stopień B, Wynik 69%.
5. Aviva Investors (Wielka Brytania): Stopień B, Wynik 64%.
6. Nordea Asset Management (Finlandia): Stopień B, Wynik 64%.
7. Allianz Global Investors (Niemcy): Stopień B, Wynik 61%.
8. SEB Asset Management (Szwecja): Stopień B, Wynik 60%.
9. Achmea Investment Management (Holandia): Stopień B, Wynik 55%.
10. Legal & General Investment Management (LGIM) (Wielka Brytania): Stopień C, Wynik 57%..
Warto zauważyć, że wszystkie firmy z pierwszej dziesiątki pochodzą z Europy, co odzwierciedla ogólny trend, w którym europejscy zarządzający aktywami znacznie przewyższyli swoich odpowiedników z Azji i Ameryki Północnej w każdym badanym obszarze. Te wyniki sugerują, że silniejsze ramy regulacyjne mogą pomóc w napędzaniu pozytywnych zmian.
Co dalej?
Raport ShareAction stanowi jasny sygnał ostrzegawczy dla całej branży zarządzania aktywami. W obliczu narastających kryzysów klimatycznych i społecznych, stagnacja i skupienie na krótkoterminowym zysku nie są już akceptowalne. Właściciele aktywów, takich jak fundusze emerytalne, reprezentujący interesy milionów ludzi, muszą wywierać presję na zarządzających, aby ci przyjęli niezbędne kroki w celu ochrony ludzi i planety dla przyszłych pokoleń. Może to nawet oznaczać zakończenie współpracy z firmami, które nie spełniają oczekiwań w zakresie odpowiedzialnego inwestowania.
Raport zawiera szczegółowe rekomendacje dla zarządzających aktywami, właścicieli aktywów i decydentów politycznych, podkreślając potrzebę zwiększenia przejrzystości, wzmocnienia polityk inwestycyjnych, wykraczających poza niszowe fundusze ESG, oraz podjęcia konkretnych działań, a nie tylko deklaracji o zaangażowaniu. Nadszedł czas, aby sektor finansowy naprawdę zaczął służyć naszej planecie i jej mieszkańcom, tak jak deklaruje ShareAction.
Raport dostępny jest pod tym linkiem.
Zdjęcie: Adobe Photostock